Vegurinn og žokan

Tékkneski rithöfundurinn Milan Kundera notar snjalla lķkingu til aš lżsa vegferš okkar. Į veginum sjįum viš sęmilega žaš, sem er framundan og nįlęgt okkur, višmęlendur okkar og ef til vill eitt til tvö hundruš metrum lengra. Žaš, sem fjęr er, sést aš vķsu ekki ķ myrkri, heldur žoku. En žegar viš horfum um öxl, sjįum viš allt miklu skżrar žar. Žar er engin žoka. Kundera notar žessa lķkingu til aš brżna žaš fyrir okkur aš dęma menn lišinna įra ekki of hart, ef žeir hafa ekki séš umhverfi sitt eins skżrt og viš sjįum žaš.

Mér finnst lķking Kunderas eiga vel viš um ķslenska bankahruniš 2008. Menn voru ekki vissir um, hvort bankakerfiš vęri sjįlfbęrt eša ekki. Sumir fręšimenn, til dęmis Richard Portes og Frederic Mishkin aš ógleymdum sérfręšingum Alžjóšagjaldeyrissjóšsins, töldu, aš svo vęri. Ašrir, svo sem Robert Aliber og Willem Buiter, voru annarrar skošunar. Allir sįu žeir umhverfiš ķ žoku, žótt sumir žeirra römbušu į rétta spį. Sigurinn į marga fešur, en ósigurinn er munašarlaus. En ein af įstęšunum til žess, aš bankakerfiš féll um koll, var aušvitaš, aš nógu margir fóru aš trśa žvķ, aš žaš myndi gera žaš, og žį ręttist spįin af sjįlfri sér.

Ég er į hinn bóginn ekki viss um, aš lķking Kunderas eigi viš, žar sem hann notar hana sjįlfur: aš ekki eigi aš fordęma žį, sem veittu alręšisstjórn kommśnista liš. Žeir, sem žaš geršu hér į Ķslandi, vissu męta vel, hvernig stjórnarfariš var ķ kommśnistarķkjunum. Frį upphafi birti Morgunblašiš nįkvęmar fréttir af kśguninni og eymdinni žar eystra, mešal annars žegar įriš 1924 ķ greinaflokki Antons Karlgrens, prófessors ķ slavneskum fręšum ķ Kaupmannahafnarhįskóla.

Sagan af flökkubörnunum sżnir žaš best. Morgunblašiš flutti oft fréttir af žvķ į öndveršum fjórša įratug, aš hópar hungrašra flökkubarna fęru um Rśssland og betlušu eša stęlu sér til matar. Ķ feršabókinni Ķ austurvegi 1932 hélt Laxness žvķ fram, aš žau vęru horfin. En ķ Skįldatķma 1963 jįtaši Laxness, aš hann hefšu oft séš žau į feršum sķnum: „Ég sį žessa aumķngja bera fyrir oft og mörgum sinnum, einkum ķ śthverfum, fįförulum almennķngsgöršum eša mešfram jįrnbrautarteinum.“ Flökkubörnin voru ekki falin ķ neinni žoku. En žį héldu sumir, aš kommśnisminn myndi sigra.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 8. desember 2018.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband