Blašamašurinn Matthķas Johannessen

MJoh.Matthķas Johannessen, ritstjóri Morgunblašsins 1959–2000, var ekki ašeins blašamašur, heldur lķka skįld, en įtti erfitt uppdrįttar framan af vegna ķtaka kommśnista ķ ķslensku menningarlķfi, en žeim voru honum fjandsamlegir vegna eindregins stušnings Morgunblašsins viš vestręnt varnarsamtarf. Žegar fyrsta ljóšabók Matthķasar, Borgin hló, kom śt 1958, sögšu gįrungar į vinstri vęng, aš höfundur hefši fariš nęrri um vištökurnar og bęttu viš: „Og hśn į eftir aš hlęja lengi.“ Matthķas lét sér hvergi bregša og gaf nęstu mįnuši śt ritin Njįla ķ ķslenskum skįldskap (lokaritgerš sķna ķ Hįskólanum) og umtalaša vištalsbók viš Žórberg Žóršarson, Ķ kompanķi viš allķfiš. Gekk žį Tómas Gušmundsson einn daginn inn ķ Bókaverslun Ķsafoldar og spurši afgeišslustślkuna meš hęgš: „Hefur nokkur bók eftir Matthķas Johannessen komiš śt ķ dag?“

Matthķas leit eins og fleiri menntamenn mjög upp til Halldór Laxness, eftir aš hann hafši hlotiš alžjóšlega višurkenningu. Žegar hann var blašamašur į Morgunblašinu haustiš 1956, langaši hann aš taka vištal viš Halldór. Bjarni Benediktsson, žį ritstjóri Morgunblašsins, samžykkti žaš, en sagši brosandi viš Matthķas: „Beršu žig vel, Matthķas minn, og faršu ekki skrķšandi.“

Mörg fleyg orš er aš finna ķ ritum Matthķasar, og hef ég oft leitaš ķ žį smišju. Žegar Jorge Luis Borges kom til Ķslands, sżndi Matthķas honum Alžingishśsiš viš Austurvöll. Varš Borges aš orši: „Žetta er žį žinghśsiš ykkar, žetta er žį allt og sumt. Žiš getiš andaš hérna fyrir stjórnvöldum.“ Jślķus skóari, reykvķskur smįkapķtalisti, sagši Matthķasi: „Sjįlfstęši er žaš aš sękja žaš eitt til annarra, sem mašur getur borgaš fullu verši.“ Ragnar Jónsson ķ Smįra fullyrti: „Ef viš gętum virkjaš öfundina hér į landi, žyrftum viš ekki ašra orku!“ Loftur Bjarnason śtgeršarmašur (fašir Kristjįns hvalveišimanns) męlti ķ nokkru mildari dśr: „Ég hef getaš sofiš, žó aš öšrum hafi gengiš vel.“

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 30. mars 2024.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband