Žórbergur um nasistasöng

00SA1Gušmundur G. Hagalķn sagši eitt sinn, aš Žórbergur Žóršarson hefši veriš žjóšfķfl Ķslendinga, ekki žjóšskįld. Hafši Hagalķn eflaust ķ huga żmis afglöp Žórbergs, til dęmis žegar hann kvašst eftir įrįs Hitlers į Pólland 1. september 1939 skyldu hengja sig, ef Stalķn réšist lķka į Pólland. Eftir aš Stalķn réšst į Pólland 17. september, varš Žórbergur aš landsvišundri. Ég leišrétti ķ bókinni Ķslenskum kommśnistum 1918-1998 żmsar missagnir Žórbergs.

Soffķa Aušur Birgisdóttir bókmenntafręšingur skrifaši ķ Skķrni 2015 ritgerš um kvęšiš „Marsinn til Kreml“, sem Žórbergur orti til höfušs Hannesi Péturssyni, eftir aš nafni minn hafši leyft sér aš birta ķ Stśdentablašinu 1956 ljóš gegn Kremlverjum, sem žį höfšu nżlega bariš nišur uppreisn ķ Ungverjalandi. Ķ ritgerš sinni minntist Soffķa Aušur į, aš Žórbergur tilfęrši ķ kvęši sķnu tvö vķsuorš śr Horst Wessel söng žżskra žjóšernisjafnašarmanna: „Wenn das Judenblut von Messer spritzt/denn geht uns nochmals so gut“. Nešanmįls ķ kvęši sķnu žżddi Žórbergur žau svo: Žegar gyšingablóšiš spżtist śr hnķfnum, žį gengur okkur hįlfu betur.

Žótt Soffķa Aušur leišrétti ķ ritgerš sinni nafniš į varnarmįlarįšherra Bandarķkjanna, sem Žórbergur fór rangt meš ķ kvęšinu, lét hśn žess ógetiš, aš vera į „vom“ en ekki „von“ ķ fyrra vķsuoršinu, eins og allt žżskumęlandi fólk sér į augabragši. Žaš er žó smįatriši ķ samanburši viš žann mikla annmarka, sem fariš hefur fram hjį Soffķu Auši og ritrżnendum Skķrnis, aš žessi ógešfelldu vķsuorš eru alls ekki śr Horst Wessel söngnum, sem er prentašur ķ prżšilegri žżšingu Böšvars Gušmundssonar ķ 2. hefti Tķmarits Mįls og menningar 2015. Žau eru śr „Sturmlied“, sem SA-sveitir žjóšernisjafnašarmanna kyrjušu išulega į žrammi sķnu um žżskar borgir į fjórša įratug. Žetta hergönguljóš var andgyšinglegt tilbrigši viš žżskan byltingarsöng frį 1848, Heckerlied.

Valtin.Frontcover1Vķsuoršin tvö koma mešal annars fyrir ķ įhrifamikilli og lęsilegri sjįlfsęvisögu Richards Krebs, sem var flugumašur Alžjóšasambands kommśnista og skrifaši undir dulnefninu Jan Valtin. Hśn nefndist į ķslensku Śr įlögum og kom śt ķ tveimur bindum 1941 og 1944, og endurśtgaf ég hana meš formįla og skżringum 2016.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 15. september 2018.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband