Piketty, aušur og erfšir

Franski hagfręšingurinn Tómas Piketty, sem sendi įri 2014 frį sér bókina Fjįrmagn į 21. öld, er įtrśnašargoš vinstri manna. Hann vill leggja ofurskatta į stóreignafólk, enda sé velmegun miklu meira įhyggjuefni en fįtękt. Telur hann auš ķ höndum einkaašila hafa tilhneigingu til žess viš óheftan kapķtalisma aš hlašast upp: hann vaxi oftast hrašar en atvinnulķfiš ķ heild.

Er žetta rétt? Bandarķska tķmaritiš Forbes birtir įrlega lista um rķkustu milljaršamęringa heims. Įriš 1987 voru sex af tķu efstu japanskir, ašallega eigendur fasteigna. Aušur žeirra er nęr allur horfinn. Hinir sęnsku Rausing-bręšur, sem voru ķ sjötta sęti, įvöxtušu fé sitt betur, en žó ašeins um 2,7% į įri. Reichmann-bręšur, sem voru ķ sjöunda sęti, uršu sķšar gjaldžrota, žótt einn žeirra ętti eftir aš efnast aftur. Kanadķski kaupsżslumašurinn Kenneth Ray Thomson nįši besta įrangri į mešal hinna tķu rķkustu ķ heimi. Hann įvaxtaši fé sitt žó ekki nema um 2,9%. Hagvöxtur er oft meiri.

warren-buffett-booksSķšasti listi Forbes er frį 2018. Nś eru sjö af tķu efstu bandarķskir, og sköpušu flestir žeirra auš sinn sjįlfur, žar į mešal Jeff Bezos ķ Amazon, Bill Gates ķ Microsoft, Mark Zuckerberg ķ Facebook og fjįrfestirinn Warren Buffet. Nś er um tveir žrišju hlutar allra milljaršamęringanna į listanum menn, sem hafa skapaš auš sinn sjįlfir.

Žessi žróun er enn skżrari, žegar įrlegur listi Lundśnablašsins Sunday Times um žśsund rķkustu menn Bretlands er skošašur. Įriš 2018 höfšu hvorki meira né minna en 94% žeirra oršiš aušugir af eigin rammleik. Žegar sį listi var fyrst birtur 1989, įtti žaš ašeins viš um 43% žeirra. Žį voru dęmigeršir aušmenn landeigendur, sem skörtušu ašalstitli. Nś er öldin önnur.

Piketty kann aš hafa rétt fyrir sér um, aš hlutur aušmanna ķ heildartekjum sé nś stęrri en įšur, žótt kjör hinna fįtękustu hafi vissulega um leiš stórbatnaš. En žaš er vegna žess, aš heimskapķtalisminn hefur gert žeim kleift aš skapa auš, sem ekki var til įšur. Žetta eru framkvęmdamenn og frumkvöšlar, skapendur aušs, ekki erfingjar.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 11. maķ 2019. Myndin er af Buffett.)


Bloggfęrslur 11. maķ 2019

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband