Vofa kommúnismans

Sem kunnugt er, voru tvö helstu stefnumál núverandi vinstristjórnar í skattamálum 1) að hækka skatta og gera þá stighækkandi (fjölþrepa) og 2) að taka upp auðlinda- og umhverfisskatta.

Að baki síðarnefnda stefnumálinu er sú hugmynd, að gera eigi auðlindarentu upptæka, enda sé hún ekki sköpuð af mönnum, heldur náttúrunni sjálfri.

Þessi stefnumál eru bæði ættuð úr Kommúnistaávarpinu eftir þá Karl Marx og Friðrik Engels frá 1848, en Hið íslenska bókmenntafélag gaf það aftur út á dögunum í gamalli, en góðri þýðingu Sverris Kristjánssonar sagnfræðings.

Eftir að þeir Marx og Engels höfðu í ávarpinu farið hraðferð um söguna og afgreitt andstæðinga sína í röðum sósíalista með mælskubrögðum, töldu þeir upp þær ráðstafanir, sem kommúnistar þyrftu fyrst að gera eftir valdatöku sína.

Fyrsta ráðstöfunin var: „Eignarnám á lóðum og lendum, en jarðrentan falli til þarfa ríkisins.“ Hér þarf aðeins að breyta smáræði: „Eignarnám á kvótum, en sjávarrentan falli til þarfa ríkisins.“

Önnur ráðstöfunin var: „Háir og stighækkandi skattar.“

Vofa kommúnismans gengur greinilega enn ljósum logum á Íslandi.

Greining Kristrúnar Heimisdóttur

Ólíkt hafast þeir að, núverandi og fyrrverandi aðstoðarmenn utanríkisráðherra.

Kristján Guy Burgess, núverandi aðstoðarmaður ráðherrans (Össurar Skarphéðinssonar), er í felum. Hann vill þrátt fyrir fögur orð ríkisstjórnarinnar um gagnsæi í vinnubrögðum ekkert segja um hið alþjóðlega hneyksli, þegar honum tókst með aðstoð forseta Íslands að véla röskar 60 milljónir króna út úr Carnegie-stofnuninni í New York til að rannsaka bráðnun jökla á Himalajafjöllum. Í ljós kom, að spár þær, sem hann hafði notað, voru getgátur einar, og hefur Loftslagsnefnd Sameinuðu þjóðanna, sem gerði þær að sínum í nýjustu áfangaskýrslu sinni 2007, orðið að ógilda þær og biðjast afsökunar.

Kristrún Heimisdóttir lögfræðingur, fyrrverandi aðstoðarmaður utanríkisráðherra (Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur), skrifar hins vegar skorinorða grein í Fréttablaðið í gær, þar sem hún viðurkennir, að samningamenn Íslands í Icesave-deilunni hafi gert stórkostleg mistök. Hún vitnar til dæmis í orð annars aðalsamningamannsins, Indriða H. Þorlákssonar, sem sagði, að Ísland hefði í raun „tekið lán í október 2008“. Þá ákváðu ríkisstjórnir Bretlands og Hollands einhliða að greiða eigendum Icesave-reikninga í þessum löndum innstæður þeirra upp að tilteknu hámarki. Síðan hafa þessar ríkisstjórnir reynt að neyða íslenska skattgreiðendur til að greiða reikninginn fyrir þessar gjörðir.

Ísland tók ekkert lán hjá Bretum og Hollendingum í október 2008. Eins og okkar færustu lögfræðingar hafa bent á, er hvergi neinn bókstafur fyrir því í lögum eða alþjóðasamningum, að ríkissjóður Íslands þurfi að hlaupa undir bagga, ef Tryggingarsjóður innstæðueigenda og fjárfesta (sem stofnaður var og rekinn samkvæmt reglum EES) getur ekki fullnægt skuldbindingum sínum.

Kristrún kemst að þeirri rökréttu niðurstöðu í grein sinni, að þjóðin verði að fella Icesave-samningana í þjóðaratkvæðagreiðslunni, sem fyrirhuguð er í marsbyrjun. Eftir það megi hefja nýjar samningaviðræður við Breta og Hollendinga. Hún minnir á það, sem sumir virðast hafa gleymt, að Ísland er fullvalda ríki, sem getur ekki látið bjóða sér hvað sem er. En þótt grein hennar sé áfellisdómur yfir Steingrími J. Sigfússyni, hittir hún ekki síður fyrir flokkssystkini hennar í Samfylkingunni, sem bera sömu ábyrgð á þessum samningum og Vinstri grænir. Munurinn var sá, að á þingi stóð Samfylkingin einhuga að samningunum, en Vinstri grænir klofnuðu.

Kjarni málsins er samt þessi: Því afdráttarlausari sem niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar verður, því skýrara verður umboð nýrra samningamanna.

Furðuleg vinnubrögð Arion banka

Það er stórfurðulegt, að Arion banki skuli veita Baugsfeðgum forkaupsrétt á stórum hluta Haga eftir allt, sem á undan er gengið. Þegar bankastjóri Arion segir, að Jón Ásgeir Jóhannesson komi þar hvergi nærri, heldur aðeins Jóhannes Jónsson, faðir hans, hlýtur hann að tala um hug sér. Allir vita, að Jón Ásgeir stjórnar öllu, sem hann vill innan Baugsveldisins. Jóhannes gegnir hlutverki jólasveinsins og úthlutar glottandi úr pokasjóðum, sem Baugur sér aðeins um að innheimta í, en leggur ekkert í sjálfur.

Við skulum ekki gleyma því, að Jón Ásgeir Jóhannesson er sá Íslendingur, sem ber allra einstaklinga mesta ábyrgð á bankahruninu. Hann ýmist átti íslensku bankana eða hafði óeðlileg áhrif á þá, enda skuldaði hann þar þúsund milljarða, er yfir lauk. Þó er Jón Ásgeir dæmdur brotamaður, sem má þess vegna ekki sitja í stjórnum íslenskra fyrirtækja. Á maðurinn, sem þurrjós bankana, að fá aðstoð þeirra til að halda áfram? Halda áfram við hvað? Að þurrausa bankana?

Síðustu vikurnar hafa komið í ljós ýmsir gerningar Jóns Ásgeirs, sem eru ofar ímyndunarafli venjulegs fólks. Til dæmis hefur eitt leynifélag hans, sem ber það frumlega nafn Sólin skín, safnað átta milljarða króna skuldum við Glitni (sem hann átti talsverðan hlut í). Jón Ásgeir lét líka moka hátt í þrjátíu milljörðum króna úr Glitni í viðskiptafélaga sinn, Pálma í Fons, í aðdraganda og upphafi bankahrunsins, en Pálmi lagði einn milljarð króna inn á reikning Jóns Ásgeirs á sama tíma!

Hvað varð um allt féð, sem Jóni Ásgeiri tókst að svæla út úr íslenskum bönkunum, af sparireikningum grandlausra roskinna kvenna og annarra saklausra fórnarlamba sinna? Ekki hefur það allt farið í lystisnekkju hans, einkaþotu og skrauthýsi erlendis, sem Baugsmiðlarnir minnast nánast aldrei á. Sennilega hefur þorri þess runnið í hinar glannalegu fjárfestingar hans, þegar allt var keypt, sem auga á festi, og sjaldnast spurt um verð.

Auvirðilegast er þó, hvernig Jón Ásgeir sigar enn fjölmiðlum sínum af fullri hörku á þá fáu menn, sem þora að gagnrýna hann. Baugspennar eins og Jón Kaldal (sem Hallgrímur Helgason kallar raunar Jón Ásgeir Kaldal) skrifa enn níðgreinar um Davíð Oddsson, fullar af ósannindum, eins og sést á leiðara Fréttablaðsins í gær.

Björn Bjarnason bendir réttilega á það á bloggsíðu sinni í gær, að Arion banki hefur ekki haft þrek til að standa þessa óbilgjörnu fyrrverandi auðjöfra af sér. Auðvitað átti að gera hið sama og Landsbankinn í dæmi Árvakurs: Taka Haga að fullu og öllu úr höndum þessara manna og selja á frjálsum markaði.

Hvað segir fjölmiðlafræðingurinn?

Ótrúlegar fréttir berast þessa dagana af framferði þeirra fjölmiðla íslenskra, sem eru í eigu auðjöfra og útrásarvíkinga.

Seytján ára piltur braust inn í tölvu lögfræðings, fann þar gögn um Eið Smára Guðjohnsen og Bjarna Benediktsson og seldi þau DV.  Það er hlálegt til þess að vita, að blaðið, sem gerðist þannig þjófsnautur, skuli vera rekið af hæstaréttarlögmanni.

Síðan hefur Sigurjón M. Egilsson, sem hefur verið fréttastjóri Fréttablaðsins og ritstjóri DV, upplýst, að væntanlega hafi verið greitt fyrir þau tölvugögn Jónínu Benediktsdóttur, sem tekin voru ófrjálsri hendi og birt í Fréttablaðinu 2005. Verður það mál þá enn ógeðfelldara en ella.

Við sjáum líka á hverjum degi, hvernig Fréttablaðið ýmist þegir um fréttir óþægilegar aðaleigandanum, Jóni Ásgeiri Jóhannessyni, eða birtir eitthvað smáræði til málamynda. DV hlífir Jóni Ásgeiri líka oftast. Til dæmis birtist þar fréttaskýring um tengsl forsetans við auðjöfra. Ekki var minnst einu orði á Jón Ásgeir. Einnig prentaði blaðið ljósmyndir af húsum auðjöfra og útrásarvíkinga erlendis. Hvergi var mynd af skrauthýsum Jóns Ásgeirs.

Áhugafólk um fjölmiðla hlýtur enn fremur að vera illa snortið, þegar það les í greinum Jóhannesar Jónssonar, föður Jóns Ásgeirs, að fyrirtæki, sem almenningur á, en hann fær af einhverjum ástæðum enn að reka, hafi sett Morgunblaðið í auglýsingabann, en það er ekki eins þægt í taumi og þeir fjölmiðlar, sem Baugsfeðgar eiga sjálfir beint og óbeint og stjórna.

Aðaleigandi Baugsmiðlanna, Jón Ásgeir Jóhannesson, er ekki aðeins dæmdur brotamaður (hann fékk þriggja mánaða skilorðsbundinn fangelsisdóm í Baugsmálinu), heldur ber hann líka höfuðábyrgð allra Íslendinga á hruninu. Hann virtist fyrir hrun hafa einhvers konar sjálftökuheimild í öllum íslensku bönkunum og var orðinn stærsti skuldunautur þeirra. Undir lokin skuldaði hann þúsund milljarða! Ekki þúsund milljónir, heldur þúsund milljarða.

En Birgir Guðmundsson, fjölmiðlafræðingur á Akureyri, hefur litlar áhyggjur af öllum þessum ósköpum. Hann lætur sig frekar varða þá ekki-frétt, að fleiri lesi Fréttablaðið en Morgunblaðið, eins og kemur fram í viðtali við hann í DV 4. febrúar 2010. Hann getur þess ekki, að Fréttablaðið er sent í hvert hús endurgjaldslaust. Í kreppunni geta menn því ekki sagt því upp frekar en Ríkisútvarpinu. Þetta er marklítill samanburður. Rétta spurningin væri, hversu margir væru reiðubúnir til að greiða fyrir Fréttablaðið. Líklega væru það innan við 10% núverandi lesenda.

Jóhanna snýr baki við Steingrími

Ummæli Jóhönnu Sigurðardóttur í Kastljósi Sjónvarpsins þriðjudagskvöldið 2. febrúar 2010 um, að skynsamlegt hefði verið eftir á að hyggja að fá vana samningamenn í íslensku nefndina, sem samdi um Icesave-málið við Breta og  Hollendinga, eru merkileg. Hér er forsætisráðherrann að vega að fjármálaráðherra sínum, Steingrími J. Sigfússyni, sem lagði allt undir í Icesave-málinu. Jóhanna kemur nú fram af sama ódrengskap við Steingrím og hún gerði við gamlan samstarfsmann sinn, Davíð Oddsson, í upphafi setu sinnar í Stjórnarráðshúsinu við Lækjargötu.

Ummæli hennar eru þó efnislega rétt. Þeir Svavar Gestsson og Indriði H. Þorláksson réðu ekki við verkefni sitt. Þeir voru eins og margir aðrir Íslendingar svo beygðir andlega eftir bankahrunið, að þeir gátu ekki varið hagsmuni Íslendinga af nægilegri festu, auk þess sem hvorugur þeirra hafði til að bera nauðsynlega þekkingu og reynslu. Umboð þeirra var líka óskýrt og hæpið. Af einhverjum ástæðum tók ríkisstjórnin illa allri hjálp, sem hún gat fengið í þessu mikilvæga máli, eins og þrjú dæmi sýna.

• Þegar Eva Joly talaði skörulega máli Íslendinga erlendis, fann Hrannar B. Arnarsson, aðstoðarmaður Jóhönnu í forsætisráðuneytinu, sérstaklega að því.
• Þeir Stefán Már Stefánsson prófessor og Lárus Blöndal hæstaréttarlögmaður, sem bentu með glöggum rökum á, að hvergi sér í lögum eða alþjóðasamningum stað einhverrar ábyrgðar íslenska ríkisins á skuldbindingum Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta, töluðu fyrir daufum eyrum stjórnvalda.
• Ekki var tekið neitt tillit til ábendinga Sigurðar Kára Kristjánssonar um það, að jafnt bankastjóri Evrópska seðlabankans og fjármálaráðherra Hollands hefðu viðurkennt opinberlega, að evrópsk lög og reglur um innstæðutryggingar ættu ekki við um bankahrun.

Nú talar Steingrímur J. Sigfússon í gátum um nýjar upplýsingar, sem muni sýna hina erfiðu vígstöðu Íslendinga í samningunum um Icesave-málið. Er hann að segja, að þingmenn hafi afgreitt málið með ónógar upplýsingar?

Hverjar gætu hinar nýju upplýsingar verið? Hótanir Breta og Hollendinga? Auðvitað hóta samningamenn þessara þjóða okkur, en svigrúm þeirra til að standa við slíkar hótanir er takmarkað. Yfirlýsingar íslenskra ráðamanna í aðdraganda og upphafi bankahrunsins? Þær binda ekki hendur okkar á sama hátt og lög og alþjóðasamningar gera. Skýrslur sérfræðinga um ábyrgð Íslendinga? Þeir sérfræðingar, sem skoðað hafa málið, til dæmis lagaprófessorarnir Stefán Már Stefánsson og Sigurður Líndal, telja ábyrgð ríkisins á skuldbindingum Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta ekki eiga sér neina lagastoð. Glannaskapur bankamanna? Hann skuldbindur ekki íslenska skattgreiðendur.

Því má ekki heldur gleyma, að Íslendingar eru fullvalda þjóð, sem getur ákveðið einhliða, hvað hún gerir, sé hún sannfærð um, að lífshagsmunir hennar séu í húfi, eins og hún gerði í þorskastríðunum fjórum á tuttugustu öld.

Fleira að bráðna en jöklar

Ég hef sagt frá því eins og fleiri, að Loftslagsnefnd Sameinuðu þjóðanna, IPCC, varð nýlega að leiðrétta spá í síðustu skýrslu sinni frá 2007 um það, að jöklar í Himalajafjöllum yrðu horfnir árið 2035 vegna hlýnunar jarðar af mannavöldum. Forseti Íslands hefur margoft notað þessa spá í ræðum sínum, og fyrirtæki tengt honum, sem Kristján Guy Burgess, núverandi aðstoðarmaður utanríkisráðherra, rak, útvegaði röskra 60 milljón Bandaríkjadala styrk frá Carnegie-stofnuninni í New York til rannsókna á þessari skyndilegu bráðnun jökla. Var féð ætlað stofnun undir stjórn dr. Rajendra Pachauri, formanns IPCC, sem margoft hefur komið til Íslands og telur til vináttu við forseta Íslands. Er nafn Háskóla Íslands líka nefnt í þessu sambandi.

Spáin reyndist ekki styðjast við nein vísindaleg gögn, heldur var hún aðeins getgáta lítt kunns indversks vísindamanns í viðtali við New Scientist árið 1999, átta árum áður en skýrsla IPCC birtist. Hefur IPCC beðist opinberlega afsökunar á þessu máli og heitið leiðréttingum hið snarasta, en formaðurinn, dr. Pachauri harðneitar samt að segja af sér. Erlendir fjölmiðlar hafa gert málinu góð skil og bent á, hversu óheppilegt það sé, að formaðurinn hafi haft fjárhagslega hagsmuni af málinu. Kristján Guy Burgess vill hins vegar ekki svara spurningum um málið.

Nú er fleira komið í ljós, eins og breska stórblaðið Daily Telegraph upplýsir. Í áðurnefndri skýrslu Loftslagsnefndarinnar frá 2007 segir, að snjóhettur á fjöllum og jöklar í fjallgörðum séu að hopa á Andes-svæðinu, í Ölpunum og víða í Afríku vegna hlýnunar jarðar af mannavöldum. Vísað er í heimildir fyrir þessu. Þegar að er gáð, eru heimildirnar tvær. Önnur er grein eftir fjallgöngugarpinn Mark Bowen, sem er einnig áhugamaður um loftslagsbreytingar og hefur skrifað tvær bækur um þær. Hún birtist í hinu alþýðlega tímariti Climbing 2002, sem ætlað er fjallgöngumönnum. Þar er vitnað í fjölda fjallgöngumanna um, að jöklar séu að hopa. Hin heimildin er meistaraprófsritgerð í landafræði við Bern-háskóla í Sviss eftir Dario-Andri Schworer. Þar er einnig vitnað í fjölda fjallgöngumanna um, að jöklar séu að hopa.

Hvorug heimildin er ritrýnd. Hvorug telst því gjaldgeng í heimi vísindanna (þótt hins vegar sé líka fróðlegt að lesa í tölvupósti starfsmanna í loftslagsfræðasetri háskólans í Austur-Anglia, hvernig þeir leggja á ráðin um að torvelda efasemdarmönnum um, að mestöll hlýnun jarðar sé af mannavöldum, að birta ritgerðir í ritrýndum tímaritum).

Sjálfur efast ég ekki um, að jörðin hafi hlýnað talsvert árin 1980–2000 og að enn sé óvenjuhlýtt, þótt ekki hafi raunar haldið áfram að hlýna eftir 2000. Ég efast ekki heldur um, að einhver tengsl séu milli hlýnunar jarðar og losunar gróðurhúsalofttegunda, eins og þorri vísindamanna telur, þótt hitt sé einkennilegt, að á sama tíma og sú losun hefur stóraukist, frá 2000, hefur hætt að hlýna. En heilbrigð skynsemi segir mér, að margt fleira ráði loftslagsbreytingum en hegðun mannanna, til dæmis virkni sólar og straumar í hafi, að hlýnun hafi eins og kólnun í senn jákvæðar og neikvæðar afleiðingar og að gert hafi verið of mikið úr hrakspám um hlýnun. (Það er ekki frétt, þegar hundur bítur mann; það er frétt, þegar maður bítur hund; Það er ekki frétt, að heimurinn haldi áfram að vera til; það er frétt, að heimurinn sé að farast.)

Enginn vafi er á því, að jöklar hafa verið að hopa síðustu áratugi. Við Íslendingar sjáum það gleggst á jöklum okkar (þótt enn séu þeir ekki orðnir jafnlitlir og á þjóðveldistímanum). En ástæðulaust er að hlaupa á eftir hverri einustu hrakspá. Fleira getur horfið en jöklar, þar á meðal trúverðugleiki Loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna.

Óheillakrákur

Ríkisstjórnin varð ársgömul í gær, 1. febrúar 2010. Þessi samstjórn Samfylkingar og Vinstri-grænna komst til valda í skjóli ofbeldis, og fyrsta verk hennar var mikið óheillaspor, þegar Jóhanna Sigurðardóttir hrakti fyrrverandi samstarfsmann sinn og góðkunningja, Davíð Oddsson, úr stöðu seðlabankastjóra. Með því braut hún ekki aðeins regluna um sjálfstæði seðlabanka, heldur líka hið óskráða siðferðislögmál um drengskap í samskiptum við gamla samstarfsmenn.

Jóhanna er óhæf til að vera forsætisráðherra. Þegar hún var óbreyttur ráðherra, grúfði hún sig áhugalaus niður í plögg sín á ríkisstjórnarfundum, uns kröfur hennar um aukin fjárframlög til hugðarefna hennar komust á dagskrá. Þá lifnaði yfir henni, en hún greip þá oftar til hótana en raka. Jóhanna er mannafæla, sem kann engin erlend mál, að því er virðist, en sjaldan hefur verið brýnna að tala máli Íslendinga vel og skörulega erlendis en nú. Ekki má heldur gleyma því, að Jóhanna sat í ríkisstjórninni 2007–2009, sem skeytti engu um margendurteknar viðvaranir Davíðs Oddssonar.

Viðskiptaráðherrann, Gylfi Magnússon, var formaður Samkeppnisráðs 2005–2009, en líklega var ein helsta veilan í viðskiptalífi landsmanna þau ár skortur á samkeppni. Einokunarfurstar réðu lögum og lofum, og Gylfi var ólíkt Davíð Oddssyni í klappliði þeirra. Tók hann meðal annars þátt í að veita bankamönnum verðlaun. Í ráðherratíð sinni hefur Gylfi orðið uppvís að ósannindum. Hann harðneitaði að hafa látið þau orð falla við erlenda blaðamenn, sem þeir áttu til upptökur af.

Fjármálaráðherrann, Steingrímur J. Sigfússon, hafði stór orð um alla samninga við Breta og Hollendinga um Icesave-málið í janúar 2009, áður en hann varð ráðherra. Síðan settist hann niður og lét undan öllum kröfum þeirra. Nú gengur hann erinda þessara þjóða frekar en Íslendinga, að því er virðist. Steingrímur gagnrýndi líka harðlega tilboð Björgólfsfeðga sumarið 2009 um að greiða helming skulda sinna gegn því að fá afganginn felldan niður. Hann neitaði hins vegar að segja nokkuð um tilboð Baugsfeðga skömmu fyrir áramót um að greiða fimmtung skulda sinna í Högum gegn því að fá afganginn felldan niður.

Aðrir ráðherrar eru svipaðar óheillakrákur. Leitun er á lakari ríkisstjórn á norðurhveli jarðar.

Gæsirnar eru fleygar

Gæsirnar, sem verpa gulleggjunum, eru fleygar. Ef hart er gengið fram í skattheimtu, þá forða þeir, sem skapa mestu verðmætin og greiða hæstu skattana, sér burt. Þetta eru gömul og ný sannindi í skattamálum, þótt þeir Indriði H. Þorláksson og Stefán Ólafsson hafi ekki viljað viðurkenna þau í ótal greinum þeirra beggja gegn víðtækum og árangursríkum skattalækkunum áranna 1991–2007.

Eitt nýlegasta dæmið um þessi sannindi er viðtal við einn virtasta kaupsýslumann landsins, Jón Helga Guðmundsson í Byko, í Viðskiptablaðinu á dögunum. Jón Helgi hefur flutt heimilisfang sitt til útlanda. Þegar hann var spurður, hvort hann hefði ekki áhuga á að fjárfesta á Íslandi, svaraði hann:

„Eins og þetta er núna þá myndi maður nú bíða með það og fá að sjá betur hvert leiðin liggur. Þá er ég að vísa í að þegar ráðamenn segja að „you ain’t seen nothing yet“, þá hljóta menn að vilja sjá hvað það þýðir áður en þeir fara að ákveða eitthvað með fjárfestingar.“

Rónarnir mega ekki koma óorði á brennivínið, eins og Árni Pálsson prófessor orðaði það. Á sama hátt mega þeir Jón Ásgeir Jóhannesson og viðskiptafélagar hans ekki koma óorði á kapítalismann. Ísland þarf duglega og útsjónarsama kapítalista. Þess í stað er nú reynt að hrekja þá alla burt.

Aðstoðarmaður gegnir ekki upplýsingaskyldu

Erlendir fjölmiðlar hafa flutt miklu fleiri og rækilegri fréttir af Himalajajöklahneykslinu svonefnda en íslenskir, þótt forseti Íslands og aðstoðarmaður utanríkisráðherra séu báðir flæktir í það: Spá í nýjustu skýrslu Loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna um, að jöklar í Himalajafjöllum myndu hverfa fyrir 2035, reyndist ekki á vísindalegum rökum reist.

 

Þessa spá hafði núverandi aðstoðarmaður utanríkisráðherra, Kristján Guy Burgess, sem þá rak fyrirtækið Global Center, hins vegar hagnýtt sér með fulltingi forsetaembættisins og formanns Loftslagsnefndarinnar til að útvega röskra 60 milljón króna styrk til rannsókna á málinu frá Carnegie-stofnuninni, og skyldi sá styrkur renna til fyrirtækisins TERI, sem formaður Loftslagsnefndarinnar rak.

Vefmiðillinn Eyjan.is beindi fimm spurningum til Kristjáns Guys Burgess um þetta í tölvupósti, eftir að ekki hafði tekist að ná í hann í síma:

1. Hver nákvæmlega er/var aðkoma Global Center að málefnum TERI? Talað er um að fé hafi farið milli aðila með milligöngu GC. Hversu margir aðilar styrktu eða sendu eða hyggjast senda TERI fé gegnum stofnun þína? Hver er/var heildarupphæðin og hver er/var hlutur GC af þeim upphæðum?
2. Sá Global Center um að afla þessara fjármuna fyrir hönd TERI? Með hvaða hætti þá?
3. Hvaða sérfræðiþekkingu býr Global Center yfir vegna fjármálaþjónustu annars vegar og loftslagsmála hins vegar?
4. Vitað er að mörg viðskiptasambönd Global Center urðu til fyrir tilstilli forseta Íslands. Kom hann að þessu ákveðna máli og þá með hvaða hætti?
5. Hefur þú í embætti aðstoðarmanns utanríkisráðherra nýtt þér þá stöðu til að koma stofnun þinni á framfæri erlendis?

Kristján Guy svaraði þessum spurningum ekki í tölvuskeyti, heldur sagði þar aðeins: „Ég hef ekki komið að þessu alþjóðlega vísindaverkefni frá því ég varð aðstoðarmaður ráðherra fyrir ári [í febrúar 2009]. Styrkfénu er óráðstafað og er enn varðveitt hjá Carnegie-stofnuninni. Ekkert hefur verið greitt til Teri.“

Hvers vegna svaraði Kristján Guy ekki spurningunum? Hefur hann eitthvað að fela? Hvílir ekki á honum eðlileg upplýsingaskylda? Var það ekki yfirlýst stefna þessarar ríkisstjórnar að auka gagnsæi?

Hverjir eru bankaræningjarnir?

Eins og allir vita, harðnaði hin alþjóðlega lánsfjárkreppa um allan helming eftir þrot Lehman Brothers um miðjan september 2008. Bankar um allan heim sögðu upp lánalínum. Í lok mánaðarins sneri Glitnir, sem var að miklu leyti í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, sér til Seðlabankans og bað um stórt lán, þar sem hann gæti ella ekki staðið við skuldbindingar sínar erlendis. Þess í stað var ákveðið að setja mikið fé inn í bankann, svo að ríkið yrði þar aðaleigandi, en um leið yrði hlutur annarra eigenda skrifaður verulega niður.

Jón Ásgeir Jóhannesson fór hamförum. Hann kallaði viðskiptaráðherrann, Björgvin G. Sigurðsson, á sinn fund nóttina eftir þennan gjörning og lét þá að sögn öllum illum látum. (Furðulegt er, að viðskiptaráðherrann skyldi láta kalla sig á slíkan fund, en það er önnur saga.) Jón Ásgeir sagði síðan í viðtali við Fréttablaðið 30. september: „Þetta er stærsta bankarán Íslandssögunnar.“

Um þær mundir var Jón Ásgeir stærsti skuldunautur íslensku bankanna. Alls skuldaði hann þeim um eitt þúsund milljarða! Ef spurt er, hvert innlagnir á Icesave-reikninga Landsbankans í Bretlandi hafi runnið, þá er eitt svarið áreiðanlega: Til Jóns Ásgeirs, ekki aðeins í lystisnekkju hans, einkaþotu og skrauthýsi eða dýrlegar veislur, heldur líka ýmsar glannalegar fjárfestingar. En ólíkt sumum öðrum auðjöfrum var Jón Ásgeir ekki í neinum persónulegum ábyrgðum að eigin sögn!

Nú er einnig komið í ljós, að sömu dagana og Seðlabankinn reyndi að bjarga Glitni frá falli,  mokaði Jón Ásgeir fé úr þessum sama banka í viðskiptafélaga sinn, Pálma Haraldsson í Fons, væntanlega tugum milljarða króna. Jafnframt lagði Pálmi einn milljarð króna inn á einkareikning Jóns Ásgeirs. Skiptastjórar þrotabúa Glitnis og Fons reyna nú að endurheimta eitthvað af þessu fé.

Er nema von, að venjulegt fólk klóri sér í kollinum og spyrji, hverjir hinir raunverulegu bankaræningjar séu? Enn fremur hljóta fleiri en ég að furða sig á því, að Jón Ásgeir skuli halda fjölmiðlum sínum (með dyggilegri aðstoð bankanna) og að Arion banki skuli velta því fyrir sér í alvöru að afhenda honum Haga og afskrifa tugmilljarða skuldir hans.

(Myndirnar eru af lystisnekkju Jóns Ásgeirs og einkaþotu, sem báðar eru kirfilega merktar 101, og úr skrauthýsi hans í New York.)