StˇrlŠti a­ fornu og nřju

Gu­mundur Finnbogason landsbˇkav÷r­ur benti ß ■a­ fyrir l÷ngu, a­ verulegur samhljˇmur vŠri me­ si­frŠ­ikenningu Aristˇtelesar og bo­skap Hßvamßla. Kristjßn Kristjßnsson heimspekiprˇfessor hefur teki­ upp ■ennan ■rß­ Ý nokkrum frˇ­legum ritger­um. Kristjßn hefur sÚrstaklega rŠtt um dyg­ina stˇrlŠti, sem Aristˇteles lřsir Ý Si­frŠ­i NÝkomakkosar. ═ Ýslenskri ■ř­ingu Si­frŠ­innar eftir Svavar Hrafn Svavarsson er ■essi dyg­ k÷llu­ „mikillŠti“ og sagt af nokkurri lÝtisvir­ingu, a­ h˙n stangist ß vi­ si­fer­ishugmyndir okkar daga. ╔g tel ■ř­ingu Svavars Hrafns hŠpna, enda ß henni neikvŠ­ur blŠr. MikillŠti er anna­ nafn ß drambi. Dyg­ Aristˇtelesar var hins vegar fˇlgin Ý ■vÝ, a­ ma­ur vŠri stˇr Ý sni­um, vissi af ■vÝ og vŠri f˙s til a­ vi­urkenna ■a­. H˙n vŠri me­alhˇfsdyg­, en ß ÷­rum ja­rinum vŠri yfirlŠti og ß hinum vanmetakennd.

Eins og Gu­mundur og Kristjßn benda ß, var stˇrlŠti mikils meti­ ß ═slandi a­ fornu, en andstŠ­u ■ess var lřst Ý Hßvamßlum: LÝtilla sanda, lÝtilla sŠva, lÝtil eru ge­ guma. ╔g er hins vegar ˇsammßla Svavari Hrafni um, a­ stˇrmenni e­a afbur­amenn sÚu ekki lengur til, ■ˇtt ef til vill tali ■eir ekki allir dj˙pri r÷ddu e­a stÝgi ■ungt til jar­ar, eins og Aristˇteles lřsti ■eim. Sumir breg­a stˇrum svip yfir lÝti­ hverfi. Bestu dŠmin a­ fornu um stˇrlŠti eru tvŠr landnßmskonur. Au­ur dj˙p˙­ga fˇr vi­ tuttugusta mann til brˇ­ur sÝns Helga, en hann bau­ henni og helmingi li­s hennar vetrarvist. H˙n hvarf frß hin rei­asta og fˇr til annars brˇ­ur sÝns, Bj÷rns, sem bau­ ■eim ÷llum til sÝn, enda vissi hann af veglyndi systur sinnar. Steinunn hin gamla fˇr til frŠnda sÝns Ingˇlfs Arnarsonar, sem vildi gefa henni Rosmhvalanes. H˙n vildi kaupa j÷r­ina, en ekki ■iggja, og gaf fyrir heklu flekkˇtta.

═ skßlds÷gum Ayns Rands, Uppsprettunni og Undirst÷­unni, eru hetjurnar stˇrlßtar Ý skilningi Aristˇtelesar og Forn-═slendinga. Howard Roark lŠtur a­ra ekki segja sÚr fyrir verkum. John Galt neitar a­ vera ■rŠll m˙gsins. Hank Rearden vill uppskera eins og hann sßir. Hvarvetna eru til menn, sem geta or­i­ afbur­amenn. En ■ar eru lÝka til menn, sem vilja ver­a afŠtur. Skßlds÷gur Rands eru um afbur­amenn, sem vinna fyrir sjßlfa sig, ekki afŠturnar. StˇrlŠti er ekki ˙relt dyg­.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 19. september 2020.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband