Ljˇni­ Ý Luzern

Lionmonumentlucerne═ gr˙ski mÝnu Ý ritum ■eirra Karls Marx og Fri­riks Engels tˇk Úg eftir ■vÝ, a­ ■ar er ß einum sta­ minnst ß Ýslenska myndh÷ggvarann Bertel Thorvaldsen. Ůa­ er Ý grein eftir Engels frß ■vÝ Ý nˇvember 1847 um svissneska borgarastrÝ­i­. Engels haf­i ekkert gott a­ segja um Svisslendinga, sem vŠru frumstŠ­ fjalla■jˇ­ og leg­u ŠtÝ­ afturhalds÷flum li­. VŠri ■eim helst saman a­ jafna vi­ Nor­menn, sem lÝka vŠru ■r÷ngsřn ˙tkjßlka■jˇ­.

Enn fremur sag­i Engels: „Menn skyldu ekki Štla, a­ ■essir mßlali­ar vŠru taldir ˙rhrak ■jˇ­a sinna e­a a­ ■eim vŠri afneita­ af l÷ndum sÝnum. Hafa Ýb˙ar Luzern ekki fengi­ hinn rÚtttr˙a­a ═slending Thorvaldsen til a­ a­ h÷ggva Ý klett vi­ borgarhli­i­ stˇrt ljˇn? Ůa­ er sŠrt spjˇti, en verndar til hinstu stundar liljuprřddan skj÷ld Bourbon-Šttarinnar me­ loppu sinni, og ß ■etta ß vera til minningar um hina f÷llnu Svisslendinga 10. ßg˙st 1792 vi­ Louvre! ┴ ■ennan veg hei­rar svissneska bandalagi­ hina f÷lu ■jˇnustulund sona sinna. Ůa­ lifir ß ■vÝ a­ selja menn og heldur ■a­ hßtÝ­legt.“

TvŠr villur eru a­ vÝsu Ý frßs÷gn Engels. Thorvaldsen ger­i ekki sjßlfur hina frŠgu h÷ggmynd Ý klett vi­ Luzern, heldur var ■a­ Lukas Ahorn, sem hjˇ hana Ý bergi­ eftir uppdrŠtti Thorvaldsens. Og svissnesku hermennirnir fÚllu ekki Ý bardaga um Louvre-h÷ll 1792, heldur ■egar ParÝsarm˙gurinn rÚ­st ß Tuileries-h÷ll, ■ar sem franska konungsfj÷lskyldan haf­ist ■ß vi­. Lßgu um sex hundru­ Svisslendingar Ý valnum, er yfir lauk. ═ sveit franskra ■jˇ­var­li­a, sem einnig v÷r­u konungsh÷llina, var HervÚ de Tocqueville, fa­ir hins frŠga rith÷fundar Alexis, sem greindi Fr÷nsku stjˇrnarbyltinguna af skarpskyggni, og var HervÚ einn fßrra, sem komust lÝfs af. Konungsfj÷lskyldan leita­i skjˇls hjß L÷ggjafarsamkomunni, en ■a­ reyndist ekki traustara en svo, a­ konungur var hßlsh÷ggvinn Ý jan˙ar 1793 og ádrottning Ý oktober. Margir hafa lřst minnismerkinu Ý Luzern, ■ar ß me­al bandarÝski rith÷fundurinn Mark Twain, enski sagnfrŠ­ingurinn Thomas Carlyle og heimspekingurinn ┴g˙st H. Bjarnason, sem var ß fer­ um Sviss ßri­ 1902, en frßs÷gn hans birtist Ý Sumarbla­inu 1917.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 26. september 2020.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband