Selurinn Snorri

Ţegar ég var barn ađ aldri fyrir röskum sextíu árum, gleypti ég í mig söguna um Selinn Snorra eftir norska teiknarann og rithöfundinn Friđţjóf (Frithjof) Sćlen. Ţađ fór ţá auđvitađ fram hjá mér, ađ ritiđ er ekki ađeins skemmtileg myndasaga handa börnum, heldur líka snjöll dćmisaga um hernám Noregs. Snorri er saklaus kópur í Íshafinu, sem veit ekki af neinum háska, en er trúgjarn og óvarfćrinn. Vinir hans eru ađrir selir og rostungurinn Skeggi frćndi. En hann á líka óvini. Honum stafar hćtta af ísbirninum Vođa, sem er tákn rússneskra kommúnista, en Hitler og Stalín voru í bandalagi frá 1939 til 1941 og hrundu saman af stađ seinni heimsstyrjöld. Mávahjónin Sultur og Svöng eru á sveimi í kringum selina, en ţau eru fulltrúar norsku kvislinganna. Ţau eru međ glampa í gulum augunum og rauđ merki yfir ţeim. „Ţađ var eins og ţau vćru alltaf ađ bíđa eftir einhverju.“ Snorri er ginntur í hćttuferđ á ísjaka, en í kringum hann er háhyrningurinn Glefsir á sveimi og hyggur á illt. Hvalurinn er tákn ţýskra nasista. Sögunni lýkur vel, ţví ađ saman leiđa Snorri og Skeggi frćndi Glefsi í gildru, og vinnur Skeggi, sem er tákn bresku ţjóđarinnar, á Glefsi.

Friđţjófur notar dýrasögu til ađ koma bođskap sínum á framfćri eins og George Orwell í Dýrabć, en sú saga er um sorgleg endalok rússnesku byltingarinnar. Sjálfur er Friđţjófur ađallega í list sinni undir áhrifum frá bandaríska teiknimyndahöfundinum Walt Disney. Bókin kom út á norsku haustiđ 1941, rösku ári eftir ađ nasistar hernámu Noreg, og var hún bönnuđ innan mánađar, en útgefandinn hafđi veriđ varađur viđ, og var bókin ţá uppseld frá honum. Höfundurinn barđist í andspyrnuhreyfingunni norsku og flýđi til Bretlands áriđ 1944, en sneri heim í stríđslok. Rit hans er fjörlega skrifuđ barnabók međ vel gerđum myndum, sem lesa má sem sjálfstćtt ćvintýri um dýralíf í Íshafinu, og kom hún út á sćnsku 1946 og á ensku og íslensku 1950. Sagan hefur notiđ fádćma vinsćlda hér á landi og komiđ út í sex útgáfum, en einnig veriđ sett upp í Leikbrúđulandi. Snorri selur er auđvitađ fulltrúi norsku ţjóđarinnar, og ţađ er engin tilviljun, ađ Friđţjófur teiknari velur honum nafn hins íslenska sagnritara, sem skráđi sögu Norđmanna frá öndverđu.

(Fróđleiksmoli í Morgunblađinu 5. september 2020.)


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband