Hva­ skřrir rith÷fundarferil Snorra?

2.1 Snorri_sturluson_1930Eftir ■vÝ sem Úg sko­a betur rith÷fundarferil Snorra Sturlusonar, myndast skřrar tilgßta um hann Ý mÝnum huga. H˙n er ■essi: Snorri semur Eddu, ß­ur en hann fer ß fund Noregskonungs, Ý ■vÝ skyni a­ endurvekja skßldskaparlistina, hef­bundna a­fer­ ═slendinga til a­ afla sÚr fjßr og frama Ý konungsgar­i. Ůegar hann kemur til Noregs 1218, eru ■eir Hßkon konungur og Sk˙li jarl Švarei­ir ═slendingum fyrir ßt÷k vi­ norska kaupmenn. Hafa ■eir vi­ or­ a­ senda her til ═slands. Snorri ver­ur ■ess ßskynja, a­ ■eir Štli raunar a­ ganga lengra og leggja undir sig ═sland. Hann vill sjßlfur, a­ ═slendingar sÚu vinir konungs, ekki ■egnar. NŠrtŠkt er ■vÝ a­ fri­a konung me­ blÝ­mŠlum, en setjast vi­ ■a­, ■egar heim kemur 1220, a­ semja s÷gu ■ess konungs, sem ß­ur haf­i ßrangurslaust seilst til mannaforrß­a ß ═slandi, Ëlafs digra, n˙verandi konungi til eftirbreytni.

Snorri semur ■essa s÷gu, Ëlafs s÷gu helga, fyrst allra konungasagna, og er ris hennar, ■egar Einar ŮverŠingur flytur rŠ­u sÝna ß Al■ingi 1024 og minnir ß, a­ konungar sÚu misjafnir, sumir gˇ­ir og a­rir vondir, og sÚ ■vÝ best a­ hafa engan konung. ═ henni er lÝka rŠ­a ١rgnřs l÷gmanns til SvÝakonungs 1018 um, a­ hann skuli settur af, haldi hann ekki fri­ og l÷g vi­ bŠndur. Snorri hefur frjßlsari hendur um a­ bera SvÝakonungi illa s÷guna en Ëlafi digra, dřrlingi norsku kirkjunnar.

SÝ­an ßkve­ur Snorri a­ teygja verki­ Ý bß­ar ßttir, skrifa heildars÷gu Noregskonunga, Heimskringlu. Hann gerir ■ar greinarmun ß hinum gˇ­u konungum, sem hÚldu sk÷ttum Ý hˇfi og virtu hin fornu l÷g, og hinum vondu, sem voru ßgjarnir og ˇfri­samir. Framarlega Ý Heimskringlu setur hann s÷gu, sem hann hefur eflaust sami­ sjßlfur eins og rŠ­ur Einars og ١rgnřs. H˙n er um landvŠttirnar, sem verja ═sland, en me­ henni er Snorri a­ segja Noregskonungi, a­ erfi­ara kunni a­ vera a­ leggja ═sland undir sig me­ hervaldi en hann haldi. Snorri er eins og Sighvatur ١r­arson ß undan honum hinn fullkomni hir­ma­ur. Hann segir konungi ˇbeint hug sinn Ý rŠ­um Einars og ١rgnřs og s÷gunni um landvŠttirnar. Heimskringla er Bers÷glismßl Ý ˇbundnu mßli.

Jafnframt er Heimskringla Ý raun um ßrekstur tveggja stjˇrnmßlahugmynda, hinnar fornu germ÷nsku hugmyndar um Genossenschaft, lř­vald, jafningjasamband, eins og var ß ═slandi, og hinnar nřju hugmyndar, sem kemur frß Rˇm, um Herrschaft, drottinvald, konungsstjˇrn, eins og haf­i myndast Ý Noregi, en um ■ann ßrekstur mŠtti segja margt.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 29. ßg˙st 2020.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband