Frį Varsjį

Dagana 23.–24. nóvember 2019 sat ég rįšstefnu um kapķtalisma ķ Varsjį ķ Póllandi. Ķ erindi mķnu gerši ég greinarmun į umhverfisvernd og umhverfistrś (ecofundamentalism). Umhverfisverndarmenn vilja nżta nįttśrugęšin skynsamlega og leita žess vegna rįša til aš minnka umhverfisspjöll eins og mengun og ofveiši. Eitt hiš besta er aš žeirra dómi aš skilgreina eignarrétt (eša einkaafnotarétt) į gęšum nįttśrunnar, žvķ aš žį verša til eigendur eša gęslumenn. Vernd krefst verndara. Umhverfistrśarmenn telja hins vegar, aš mašur og nįttśra séu andstęšur og aš umhverfiš hafi einhvers konar rétt gagnvart mönnum.

Ég benti į, aš įrekstrar ķ umhverfismįlum eru ķ raun ekki milli manns og nįttśru, heldur milli ólķkra hópa manna. Skżrt dęmi er hvalur į Ķslandsmišum. Sumir vilja veiša hann og eta. Ašrir vilja friša hann, jafnvel žótt stofnarnir į Ķslandsmišum séu sterkir. Ķ žeirra augum viršist hvalur vera eins og heilög kżr hindśa. En hvalir éta aš mati sjįvarlķffręšinga um sex milljónir lesta af sjįvarfangi į įri, žar į mešal smįfiski. Viš Ķslendingar löndum hins vegar ekki nema rösklega einni milljón lesta af fiski. Krafa hvalfrišunarsinna er žvķ ķ raun um, aš viš Ķslendingar tökum aš okkur aš fóšra hvalinn fyrir žį įn žess aš mega nżta hann sjįlfir. Žeir eru eins og freki bóndinn, sem rekur kvikfénaš sinn ķ bithaga nįgrannans og ętlast til žess, aš hann sé žar į fóšrum. Hér rekast į tveir hópar manna, ekki mašur og nįttśra.

Annaš dęmi er regnskógurinn į Amasón-svęšinu. Umhverfistrśarmenn vilja friša hann. Rökin eru aš vķsu veik. Žaš er ekki rétt, aš regnskógurinn framleiši verulegt sśrefni handa jaršarbśum, og tryggja mį lķffręšilegan fjölbreytileika meš miklu minni skógi en nś vex žar. En setjum svo, aš rökin séu gild og skógurinn sé mannkyni mikilvęgur. Žį ęttu aušvitaš ašrir jaršarbśar aš greiša Brasilķumönnum fyrir afnot sķn af skóginum.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 14. desember 2019.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband