Frá Varsjá

Dagana 23.–24. nóvember 2019 sat ég ráđstefnu um kapítalisma í Varsjá í Póllandi. Í erindi mínu gerđi ég greinarmun á umhverfisvernd og umhverfistrú (ecofundamentalism). Umhverfisverndarmenn vilja nýta náttúrugćđin skynsamlega og leita ţess vegna ráđa til ađ minnka umhverfisspjöll eins og mengun og ofveiđi. Eitt hiđ besta er ađ ţeirra dómi ađ skilgreina eignarrétt (eđa einkaafnotarétt) á gćđum náttúrunnar, ţví ađ ţá verđa til eigendur eđa gćslumenn. Vernd krefst verndara. Umhverfistrúarmenn telja hins vegar, ađ mađur og náttúra séu andstćđur og ađ umhverfiđ hafi einhvers konar rétt gagnvart mönnum.

Ég benti á, ađ árekstrar í umhverfismálum eru í raun ekki milli manns og náttúru, heldur milli ólíkra hópa manna. Skýrt dćmi er hvalur á Íslandsmiđum. Sumir vilja veiđa hann og eta. Ađrir vilja friđa hann, jafnvel ţótt stofnarnir á Íslandsmiđum séu sterkir. Í ţeirra augum virđist hvalur vera eins og heilög kýr hindúa. En hvalir éta ađ mati sjávarlíffrćđinga um sex milljónir lesta af sjávarfangi á ári, ţar á međal smáfiski. Viđ Íslendingar löndum hins vegar ekki nema rösklega einni milljón lesta af fiski. Krafa hvalfriđunarsinna er ţví í raun um, ađ viđ Íslendingar tökum ađ okkur ađ fóđra hvalinn fyrir ţá án ţess ađ mega nýta hann sjálfir. Ţeir eru eins og freki bóndinn, sem rekur kvikfénađ sinn í bithaga nágrannans og ćtlast til ţess, ađ hann sé ţar á fóđrum. Hér rekast á tveir hópar manna, ekki mađur og náttúra.

Annađ dćmi er regnskógurinn á Amasón-svćđinu. Umhverfistrúarmenn vilja friđa hann. Rökin eru ađ vísu veik. Ţađ er ekki rétt, ađ regnskógurinn framleiđi verulegt súrefni handa jarđarbúum, og tryggja má líffrćđilegan fjölbreytileika međ miklu minni skógi en nú vex ţar. En setjum svo, ađ rökin séu gild og skógurinn sé mannkyni mikilvćgur. Ţá ćttu auđvitađ ađrir jarđarbúar ađ greiđa Brasilíumönnum fyrir afnot sín af skóginum.

(Fróđleiksmoli í Morgunblađinu 14. desember 2019.)


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband