Hvers vegna skrifa­i Snorri?

Eftir Snorra Sturluson liggja ■rj˙ meistaraverk, Edda, Heimskringla og Egla. En hva­ rak hann til a­ setja ■essar bŠkur saman? Hann var­ snemma einn au­ugasti ma­ur ═slands og l÷gs÷guma­ur 1215ľ1218 og 1222-1231. Hann haf­i ■vÝ Ý řmsu ÷­ru a­ sn˙ast.

Snorri var skßldmŠltur og hefur eflaust ort af innri ■÷rf. En Úg tek undir me­ prˇfessor Kevin Wanner, sem hefur skrifa­ um ■a­ bˇkina Snorri Sturluson and the Edda, a­ einf÷ld skřring sÚ til ß ■vÝ, hvers vegna hann setti Eddu saman. ═slendingar h÷f­u smßm saman ÷­last einokun ß sÚrstŠ­ri v÷ru: lofkvŠ­um um konunga. Ůessari einokun var ˇgna­, ■egar norrŠnir konungar virtust fyrir su­rŠn ßhrif vera a­ missa ßhugann ß slÝkum lofkvŠ­um. Snorri samdi Eddu til a­ endurvekja ßhugann ß ■essari bˇkmenntagrein og sřna ■eim Hßkoni Noregskonungi og Sk˙la jarli, hvers skßld vŠru megnug. Ůeir kunnu raunar vel a­ meta framtak hans og ger­u hann a­ lendum manni, barˇn, Ý utanf÷r hans 1218ľ1220.

Svipu­ skřring ß eflaust a­ einhverju leyti vi­ um, hvers vegna Snorri samdi Heimskringlu ß ßrunum 1220ľ1237. En fleira bar til. ═slendingar voru Ý hŠfilegri fjarlŠg­ til a­ geta skrifa­ um Noregskonunga. ١tt Snorri gŠtti sÝn ß a­ styggja ekki konung, mß lesa ˙t ˙r verkinu tortryggni ß konungsvald og stu­ning vi­ ■ß fornu hugmynd, a­ slÝkt vald sÚ ekki af Gu­s nß­, heldur me­ sam■ykki al■ř­u. Me­ ■jˇ­s÷gunni um landvŠttirnar vara­i Snorri konung vi­ innrßs, og Ý rŠ­u Einars ŮverŠings hÚlt hann ■vÝ fram, a­ best vŠri a­ hafa engan konung.

Tortryggnin ß konungsvald er enn rammari Ý Eglu, sem er beinlÝnis um mannskŠ­ar deilur framŠttar Snorra vi­ norsku konungsŠttina. Egill SkallagrÝmsson stÝgur ■ar lÝka fram sem sjßlfstŠ­ur og sÚrkennilegur einstaklingur, eins og Sigur­ur Nordal lřsir Ý ═slenskri menningu. Hann er ekki laufbla­ ß grein, sem feykja mß til, heldur me­ eigin svip, skap, tilfinningalÝf. LÝklega hefur Snorri sami­ Eglu eftir sÝ­ari utanf÷r sÝna 1237ľ1239, en ■ß haf­i konungur sn˙ist gegn honum.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 12. oktˇber 2019.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband