Ólķk örlög tveggja žjóša

Hvar er fįtękt fólk best komiš? spyr John Rawls. Berum saman Argentķnu og Įstralķu, sem ęttu um margt aš eiga samleiš. Löndin eru stór, bęši į sušurhveli jaršar, meš svipaš loftslag og svipašar aušlindir. Žau eru bęši aš langmestu leyti byggš innflytjendum frį Evrópu. Įriš 1900 öšlašist Įstralķa sjįlfstęši innan breska samveldisins, en Argentķna hafši žį lengi veriš sjįlfstętt rķki. Žį voru lķfskjör svipuš ķ žessum tveimur löndum og žau žį į mešal rķkustu landa heims. Menn žurfa ekki aš ganga lengi um götur Góšvišru, Buenos Aires, til aš sjį, hversu aušug Argentķna hefur veriš ķ upphafi tuttugustu aldar.

Į tuttugustu öld hallaši undan fęti ķ Argentķnu. Žaš er eina land heims, sem taldist žróaš įriš 1900 og žróunarland įriš 2000. Įriš 1950 voru žjóšartekjur į mann ķ Argentķnu 84% af mešalžjóšartekjum ķ löndum Efnahags- og framfarastofnunarinnar, OECD. Įriš 1973 var hlutfalliš komiš nišur ķ 65% og įriš 1987 ķ 43%. Napur sannleikur viršist vera ķ žeirri sögu, aš fyrst hafi Guš skapaš Argentķnu, en žegar hann sį, hversu örlįtur hann hafši veriš, įkvaš hann til mótvęgis aš skapa Argentķnumenn. Aušvitaš varš landiš illa śti ķ heimskreppunni į fjórša įratug, en svo var og um Įstralķu. Įriš 2016 voru žjóšartekjur į mann ķ Įstralķu oršnar rösklega tvöfalt hęrri en ķ Argentķnu.

Hvaš olli? Skżringarnar eru einfaldar. Órói var löngum ķ landinu, og lżšskrumarar og herforingjar skiptust į aš stjórna, en velflestir fylgdu žeir tollverndarstefnu og reyndu lķka aš endurdreifa fjįrmunum. Hollir vindar frjįlsrar samkeppni fengu ekki aš leika um hagkerfiš, og žegar endurdreifing fjįrmuna varš rķkissjóši um megn, voru prentašir peningar, en žaš olli veršbólgu og enn meira ójafnvęgi og óróa. Argentķna er skólabókardęmi um afleišingarnar af žvķ aš eyša orkunni ķ aš skipta sķminnkandi köku ķ staš žess aš mynda skilyrši fyrir blómlegum bakarķum.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 23. mars 2019.)

Línurit.Argentína.Ástralía


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband