Hva er j?

snarpri gagnrni jarhugtaki viurkenndi ensk-austurrski heimspekingurinn Karl R. Popper, a lklega kmust slendingar nst v allra heilda a kallast j: eir tluu smu tungu, vru nr allir af sama uppruna og sama trflagi, deildu einni sgu og byggju afmrkuu svi. v er ekki a fura, a jerniskennd s sterkari hr landi en vast annars staar Evrpu, ar sem landamri hafa veri reiki og mla- og menningarsvi fara alls ekki saman vi rki. Til dmis er tlu snska landseyjum, tt r su hluti af Finnlandi. ska er tlu skalandi, Austurrki og mrgum kantnum Sviss og jafnvel Suur-Trol, sem er hluti af talu. Belgu mla sumir flmsku (sem er nnast hollenska) og arir frnsku, auk ess sem margir eru vitaskuld tvtyngdir. Katalnska er ekki sama mli og s spnska, sem kennd er sklum og oft kllu kastilska.

Vori 1882 geri franski rithfundurinn Ernest Renan frga tilraun til a skilgreina jina fyrirlestri Pars, Quest-ce quune nation? Hva er j? Hann benti ll au tormerki, sem vru a nota tungu, tr, kyntt ea landsvi til ess a afmarka jir, og komst a eirri niurstu, a a vri viljinn til a vera ein j, sem geri heild a j. essi vilji styddist senn vi minningar r fortinni og markmi til framtar. Menn vru samt sem ur frjlsir a j sinni. Kysi einhver j a slta sig fr annarri, tti henni a vera a heimilt. Og hver maur gti lka vali. Til ess a hann kynni vel vi land sitt, yri a a vera vikunnanlegt. jin vri v dagleg atkvagreisla. Renan benti lka , a stundum styddist viljinn til a vera j ekki sur vi gleymsku en minningar. jir hefu iulega ori til vi ofbeldi og yfirgang. jarsagan, sem kennd vri sklum, vri v stundum hlfsg, jafnvel flsu.

Hr er srstaa slendinga aftur merkileg. Vi deilum ekki aeins tungu, tr, kyntti, landsvi og sgu, heldur hfum vi engu a gleyma. Vi hfum aldrei beitt neina ara j yfirgangi, tt ef til vill hafi okkur frekar brosti til ess afl en huga. Og slensku er til fallegt or um a, sem Renan taldi viljann til a vera ein j. a er sluflag. Eins og fjsamaurinn Hlum tti forum sluflag me Smundi fra, eigum vi sluflag me Agli Skallagrmssyni, Snorra Sturlusyni, Jnasi Hallgrmssyni, Laxness, Bjrk og slenska landsliinu knattspyrnu 2018. slenska jin stkkar af slensku afreksflki, n ess a arar jir smkki.

(Frleiksmoli Morgunblainu 30. jn 2018.)


Sasta frsla | Nsta frsla

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband