Hvaš segi ég ķ Brüssel?

Į rįšstefnu Evrópusamtaka ķhaldsmanna og umbótasinna, ACRE, um umhverfismįl ķ Brüssel fimmtudaginn 24. maķ 2018 kynni ég nżśtkomiš rit mitt, Green Capitalism (Gręnan kapķtalisma), og męli meš hófsamlegri verndun og nżtingu nįttśrugęša ķ staš skilyršislausrar frišunar žeirra. Mešal annars lżsi ég įhrifunum af bók Rachel Carsons, Raddir vorsins žagna. Höfundurinn andmęlti skordżraeitrinu DDT af svo mikilli męlsku, aš notkun efnisins var vķšast bönnuš. En žį fór mżrakalda (malarķa) aftur aš lįta į sér kręla, og hafa milljónir manna lįtist śr henni ķ sušlęgum löndum. DDT var vissulega notaš ķ óhófi ķ landbśnaši į sķnum tķma, eins og Carson benti į, en žaš er hęttulaust mönnum og enn skilvirkasta leišin til aš drepa mżiš, sem smitar menn af mżraköldu. Žarf oftast ekki annaš en rjóša efninu į innveggi hśsa.

Ég rifja upp hrakspįr frišunarsinna ķ kringum 1970, til dęmis ķ Heimi į helvegi og Endimörkum vaxtarins. Glępir įttu aš aukast vegna žéttbżlis, flest mikilvęgustu jaršefni aš ganga til žurršar eftir 30-40 įr og hungursneyšir aš skella į. Žetta ręttist ekki. Glępir hafa vķšast minnkaš og eru raunar einna minnstir hlutfallslega į tveimur žéttbżlustu stöšum heims, ķ Singapśr og Japan. Enn er til nóg af jaršefnum eins og kopar og jaršolķu, enda hefur mannsandinn fundiš margar leišir til aš nżta betur efni og orku, mešal annars ķ „gręnu byltingunni“, žegar uppskera jókst stórlega ķ krafti erfšabęttra nytjajurta. Hlutfallslega ganga nś fleiri mettir til hvķlu į hverri nóttu en nokkru sinni fyrr. Raddir vorsins fagna.

Ég tek nokkur ķslensk dęmi um takmörkuš nįttśrugęši, sem vęru ofnżtt, vęri ašgangur aš žeim ótakmarkašur: laxveišiįr, beitarland į fjöllum og fiskistofnar į Ķslandsmišum. Hefur Ķslendingum tekist aš nżta žau skynsamlega. Ašallega ręši ég um śthafsveišar. Meš śthlutun framseljanlegra aflakvóta til žeirra, sem žegar stundušu veišar, tókst aš beina įhuga žeirra aš žvķ aš lįgmarka kostnašinn viš veišar. Žeir uršu gęslumenn gęšanna. Meš framsalinu var hęgt aš minnka nżtinguna nišur ķ žaš, sem hagkvęmast var: Fękka žurfti fiskimönnum, en žeir voru keyptir śt, ekki reknir śt. Ég bendi į, aš eini rétturinn, sem var tekinn af öšrum viš śthlutun aflakvótanna, var rétturinn til aš gera śt į nślli, en hann er aušvitaš veršlaus.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 19. maķ 2018.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband