Hva­ segi Úg Ý BrŘssel?

┴ rß­stefnu Evrˇpusamtaka Ýhaldsmanna og umbˇtasinna, ACRE, um umhverfismßl Ý BrŘssel fimmtudaginn 24. maÝ 2018 kynni Úg nř˙tkomi­ rit mitt, Green Capitalism (GrŠnan kapÝtalisma), og mŠli me­ hˇfsamlegri verndun og nřtingu nßtt˙rugŠ­a Ý sta­ skilyr­islausrar fri­unar ■eirra. Me­al annars lřsi Úg ßhrifunum af bˇk Rachel Carsons, Raddir vorsins ■agna. H÷fundurinn andmŠlti skordřraeitrinu DDT af svo mikilli mŠlsku, a­ notkun efnisins var vÝ­ast b÷nnu­. En ■ß fˇr mřrakalda (malarÝa) aftur a­ lßta ß sÚr krŠla, og hafa milljˇnir manna lßtist ˙r henni Ý su­lŠgum l÷ndum. DDT var vissulega nota­ Ý ˇhˇfi Ý landb˙na­i ß sÝnum tÝma, eins og Carson benti ß, en ■a­ er hŠttulaust m÷nnum og enn skilvirkasta lei­in til a­ drepa mři­, sem smitar menn af mřrak÷ldu. Ůarf oftast ekki anna­ en rjˇ­a efninu ß innveggi h˙sa.

╔g rifja upp hrakspßr fri­unarsinna Ý kringum 1970, til dŠmis Ý Heimi ß helvegi og Endim÷rkum vaxtarins. GlŠpir ßttu a­ aukast vegna ■Úttbřlis, flest mikilvŠgustu jar­efni a­ ganga til ■urr­ar eftir 30-40 ßr og hungursney­ir a­ skella ß. Ůetta rŠttist ekki. GlŠpir hafa vÝ­ast minnka­ og eru raunar einna minnstir hlutfallslega ß tveimur ■Úttbřlustu st÷­um heims, Ý Singap˙r og Japan. Enn er til nˇg af jar­efnum eins og kopar og jar­olÝu, enda hefur mannsandinn fundi­ margar lei­ir til a­ nřta betur efni og orku, me­al annars Ý ägrŠnu byltingunniô, ■egar uppskera jˇkst stˇrlega Ý krafti erf­abŠttra nytjajurta. Hlutfallslega ganga n˙ fleiri mettir til hvÝlu ß hverri nˇttu en nokkru sinni fyrr. Raddir vorsins fagna.

╔g tek nokkur Ýslensk dŠmi um takm÷rku­ nßtt˙rugŠ­i, sem vŠru ofnřtt, vŠri a­gangur a­ ■eim ˇtakmarka­ur: laxvei­ißr, beitarland ß fj÷llum og fiskistofnar ß ═slandsmi­um. Hefur ═slendingum tekist a­ nřta ■au skynsamlega. A­allega rŠ­i Úg um ˙thafsvei­ar. Me­ ˙thlutun framseljanlegra aflakvˇta til ■eirra, sem ■egar stundu­u vei­ar, tˇkst a­ beina ßhuga ■eirra a­ ■vÝ a­ lßgmarka kostna­inn vi­ vei­ar. Ůeir ur­u gŠslumenn gŠ­anna. Me­ framsalinu var hŠgt a­ minnka nřtinguna ni­ur Ý ■a­, sem hagkvŠmast var: FŠkka ■urfti fiskim÷nnum, en ■eir voru keyptir ˙t, ekki reknir ˙t. ╔g bendi ß, a­ eini rÚtturinn, sem var tekinn af ÷­rum vi­ ˙thlutun aflakvˇtanna, var rÚtturinn til a­ gera ˙t ß n˙lli, en hann er au­vita­ ver­laus.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 19. maÝ 2018.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband