Bernanke um Ísland

Áhugi sumra frćđimanna á bankahruninu 2008 virđist einskorđast viđ ađ leita uppi innlenda sökudólga og gera ađ ţeim hróp, ekki reyna ađ skýra hina flóknu atburđarás. Til dćmis voru minningar örlagavaldsins Alistairs Darlings, fjármálaráđherra Breta, ekki einu sinni til á Ţjóđarbókhlöđunni, fyrr en ég gerđi ráđstafanir til ađ útvega ţćr. Margt er ţar misjafnt sagt um Ísland. Annađ dćmi er, ađ minningar Bens Bernankes, seđlabankastjóra Bandaríkjanna, Hugur til verka (The Courage to Act), eru enn ekki til á Ţjóđarbókhlöđunni, og skrifar hann ţar ţó um Ísland.

Bernanke segir (bls. 349): „Sum lítil lönd međ stóra banka voru ţess vanmegna ađ halda áfram ein síns liđs. Til dćmis var Ísland međ sína 300 ţúsund íbúa bćkistöđ ţriggja stórra banka, og teygđi starfsemi ţeirra sig til annarra Norđurlanda, Bretlands og Hollands. Í öndverđum október höfđu allir ţrír bankarnir falliđ, svo ađ hluthafar (ađallega innlendir) og skuldabréfaeigendur (ađallega erlendir) misstu allt sitt. Viđ höfđum eins og Evrópski seđlabankinn og Englandsbanki hafnađ beiđni Íslands um gjaldeyrisskiptasamninga. Íslenskar og bandarískar fjármálastofnanir voru í litlum tengslum, og vandi bankanna var hvort sem er of stór til ţess, ađ hann yrđi leystur međ gjaldeyrisskiptasamningum.“

Ađ vísu misstu skuldabréfaeigendur ekki allt sitt. Talsvert fékkst upp í kröfur ţeirra. En sú ábending Bernankes, ađ lítil tengsl hefđu veriđ milli íslenskra og bandarískra fjármálastofnana, vekur upp ţá spurningu, hvers vegna evrópskir seđlabankar vildu ţá ekki veita hinum íslenska ađgang ađ lausafé. Mikil tengsl voru milli íslenskra og evrópskra fjármálastofnana. Hvađ sem ţví líđur, var vandinn ekki of stór á bandarískan mćlikvarđa: Ef ţriggja milljarđa dala samningur hefđi ekki dugađ, ţá hefđi átt ađ gera tíu milljarđa dala samning. Á međan Ísland var hernađarlega mikilvćgt, hefđu Bandaríkjamenn ekki hikađ viđ: Eftir stríđ fékk Ísland tvöfalt meiri Marshall-ađstođ á mann en Holland, sem ţá lá í rústum.

(Fróđleiksmoli í Morgunblađinu 19. ágúst 2017.)


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband