Nřr Dyrhˇlagatisti?

Bj÷rnJˇnsÍllum getur skjßtlast. En ■a­ er misjafnt, hversu illa ■eim ver­ur ß og hversu vel ■eir taka ■vÝ sÝ­an. FrŠgt var, ■egar Finnur prˇfessor Magn˙sson las Ý maÝ 1834 kvŠ­i undir fornyr­islagi ˙r j÷kulrispum Ý Runamo Ý SvÝ■jˇ­. ١tti ■a­ einhver mesta hß­ung, sem or­i­ hef­i Ý norrŠnum frŠ­um. Mikill lŠrdˇmur leiddi Finn Ý g÷nur. Hann var hinn vŠnsti ma­ur, en lÚt lÝti­ fara fyrir sÚr eftir ■etta.

Anna­ dŠmi var, ■egar Bj÷rn Jˇnsson ritstjˇri birti Ý Sunnanfara 1901 mynd af Gatkletti vi­ Arnarstapa ß SnŠfellsnesi, en sag­i, a­ h˙n vŠri af Dyrhˇlaey. Keppinautur hans, Hannes Ůorsteinsson, ritstjˇri Ůjˇ­ˇlfs, var ekki seinn a­ benda ß villuna. En Bj÷rn vildi ekki vi­urkenna hana, ■ˇtt augljˇs vŠri, og kalla­i Ůjˇ­ˇlfur hann stundum eftir ■a­ „Dyrhˇlagatistann“. Ůetta uppnefni var ■vÝ sßrara sem Bj÷rn haf­i s÷kum ■rßlßtra kvÝ­akasta ekki loki­ prˇfi frß Kaupmannahafnarhßskˇla.

Ůa­ var ÷llu saklausara, ■egar Sigur­ur Sk˙lason norrŠnufrŠ­ingur gaf ˙t S÷gu Hafnarfjar­ar 1933. Hann haf­i mislesi­ te fyrir tj÷ru Ý verslunarskřrslum og gert Hafnfir­inga fyrir viki­ a­ ßk÷fum tedrykkjum÷nnum. Jˇn Helgason orti um muninn ß Kristi og Sigur­i:

Fyrst kom einn og breytti vatni Ý vÝn
og vann sÚr me­ ■vÝ frŠg­ sem aldrei dvÝn.
En annar kom og breytti tj÷ru Ý te
og tˇk a­ launum a­eins hß­ og spÚ.


Sigur­ur bar ekki sitt barr eftir ■etta. Hann hef­i au­vita­ ßtt a­ sjß villuna, en ger­i ■a­ ekki.

AlrŠmdasta dŠmi­ var af Gu­brandi Jˇnssyni prˇfessor. Hann skrifa­i Ý ˙tvarpsgagnrřni Ý VÝsi 19. nˇvember 1938, a­ erindi, sem dr. Bj÷rn Karel ١rˇlfsson skjalav÷r­ur hef­i flutt, hef­i veri­ „efnisrÝkt, en of ■urrt, og flutningurinn var of ■ver og svŠfandi“. Sß hŠngur var ß, a­ erindi­ haf­i falli­ ni­ur. Gu­brandur afsaka­i sig me­ ■vÝ, a­ hann hef­i sofna­ vi­ ˙tvarpi­ og ekki lesi­ rÚtt ˙r hra­ritu­u minnisbla­i. Hlegi­ var um allt land. Ůetta var­ Jˇni Helgasyni tilefni til gamankvŠ­isins „Hra­ritunar“.

Sigur­ur A. Magn˙sson fÚll sÝ­an fyrir gamalkunnu brag­i, ■egar borin var undir hann ljˇ­abˇk, sem tveir bla­amenn ß Vikunni h÷f­u so­i­ saman eina sumarnˇttina ßri­ 1963. Hann fˇr hinum lofsamlegustu or­um um bˇkina, sem prakkararnir nefndu au­vita­ Ůokur. Ůß orti Loftur Gu­mundsson:

DŠmdi sig hinn dˇma strangi
dßrann mesta Ý glˇpa flokki.
Alltaf hef­i Mera-Mangi
muninn ■ekkt ß skei­i og brokki.


Fa­ir Sigur­ar var kunnur hestama­ur og kalla­ur Mera-Mangi.

myndir5╔g sÚ ekki betur en Ůorvaldur Gylfason, sem er einmitt prˇfessor eins og ■eir Finnur og Gu­brandur, sÚ kominn Ý ■ennan frÝ­a flokk. Hann birti hÚr Ý bla­inu 10. ßg˙st 2006 grein um Gini-stu­la, sem ßttu a­ sřna, a­ tekjuskipting ß ═slandi hef­i ß tÝu ßrum breyst ˙r ■vÝ, sem h˙n var Ý Noregi, Ý ■a­, sem h˙n vŠri ß Bretlandi. En Ůorvaldur gß­i ekki a­ ■vÝ, a­ Gini-stu­larnir fyrir ÷nnur l÷nd voru reikna­ir ßn s÷luhagna­ar af hlutabrÚfum og ver­brÚfum, eins og venjan er, en ■eir Gini-stu­lar, sem hann reikna­i ˙t fyrir ═sland, voru a­ slÝkum hagna­i me­t÷ldum.

Ůetta er svipu­ villa og ef Sigur­ur gamli Sk˙lason hef­i lagt saman t÷lur um notkun ═slendinga ß tei og tj÷ru, fengi­ ˙t hßa t÷lu, bori­ hana saman vi­ t÷lur um notkun annarra ■jˇ­a ß tei einu saman og sÝ­an fullyrt, a­ ═slendingar drykkju miklu meira te en a­rar ■jˇ­ir. SamkvŠmt nřrri skřrslu Evrˇpusambandsins um tekjuskiptingu 2003-2004, sem er a­gengileg ß heimasÝ­u hagstofunnar, er tekjuskipting ß ═slandi ein hin jafnasta Ý Evrˇpu, a­eins jafnari Ý ■remur l÷ndum og ˇjafnari Ý 27 l÷ndum.

Ůorvaldur ber ekki fyrir sig eins og Gu­brandur, a­ hann hafi dotta­ yfir minnisbla­i. Ůess Ý sta­ skiptir hann um umrŠ­uefni, eins og sÚst ß grein hans hÚr Ý bla­inu Ý gŠr. Ůar vÝkur hann talinu a­ ■vÝ, a­ tekjuskiptingin sÚ or­in hÚr eitthva­ ˇjafnari en h˙n var fyrir 10-15 ßrum, sem er eflaust rÚtt, en minnist ekki ß samanbur­ Gini-stu­la fyrir ═sland og ÷nnur l÷nd, sem var a­alatri­i­ Ý mßli hans sÝ­astli­i­ haust. Ůorvaldur ■rŠtir ■annig enn fyrir, a­ mynd sÝn af tekjuskiptingunni sÚ r÷ng. H÷fum vi­ ═slendingar eignast nřjan Dyrhˇlagatista?

FrÚttabla­i­ 16. febr˙ar 2007.á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband