GinningarfÝfl

Prˇfessorarnir Ůorvaldur Gylfason og Stefßn Ëlafsson hafa klifa­ ß ■vÝ sÝ­ustu mßnu­i, a­ ˇj÷fnu­ur hafi hÚr stˇraukist. StjˇrnarandstŠ­ingar hafa teki­ hressilega undir me­ ■eim. Til marks um aukinn ˇj÷fnu­ nefna ■eir Ůorvaldur og Stefßn svonefndan Gini-stu­ul, sem er mŠlikvar­i ß tekjuskiptingu. Ůar sem tekjuskiptingin er j÷fn, er stu­ullinn 0, en ■ar sem h˙n er eins ˇj÷fn og framast mß ver­a (einn ma­ur hefur allar tekjurnar), er stu­ullinn 1.

Hinn 10. ßg˙st 2006 birti Ůorvaldur Gylfason grein Ý FrÚttabla­inu undir fyrirs÷gninni äHerna­ur gegn j÷fnu­iô. Ůar kva­ hann rÝkisskattstjˇraembŠtti­ hafa reikna­ ˙t fyrir sig Gini-stu­la fyrir ═sland tˇlf ßr aftur Ý tÝmann. (Ůa­ er aukaatri­i, a­ enginn hjß embŠttinu kannast vi­ a­ hafa gert ■etta.) SamkvŠmt t÷lum Ůorvalds var Gini-stu­ull fyrir ═sland ßri­ 2005 0,36 og haf­i hŠkka­ ßrlega a­ me­altali um r÷sk 0,1 stig. Ůorvaldur kva­ s÷gulegt, a­ tekjuskiptingin ß ═slandi vŠri or­in eins ˇj÷fn og Ý Bretlandi.

Hinn 31. ßg˙st 2006 birti Stefßn Ëlafsson grein Ý Morgunbla­inu undir fyrirs÷gninni äAukning ˇjafna­ar ß ═slandiô. Ůar ger­i hann t÷lur Ůorvalds a­ sÝnum, enda vŠru ■Šr, sag­i Stefßn, Ý gˇ­u samrŠmi vi­ lÝfskjarak÷nnun, sem Evrˇpusambandi­ vinnur a­ Ý samstarfi vi­ hagstofur a­ildarrÝkjanna auk Sviss, Noregs og ═slands. Stefßn birti me­ greininni lÝnurit um, a­ Gini-stu­ullinn fyrir ═sland hef­i fari­ ˙r 0,25 ßri­ 1995 Ý 0,35 ßri­ 2004. Ůetta vŠri miklu ˇjafnari tekjuskipting en annars sta­ar ß Nor­url÷ndum.

Stefßn bŠtti um betur Ý vi­tali vi­ FrÚttabla­i­ 30. oktˇber 2006. Ůar sag­i hann, a­ ˇj÷fnu­ur hef­i aukist hra­ar ß ═slandi sÝ­ustu tÝu ßrin en Ý Chile ß valdad÷gum herforingjastjˇrnar Pinochets. Ůessi ummŠli ■ˇttu sŠta slÝkum tÝ­indum, a­ FrÚttastofa ˙tvarpsins birti sama dag sÚrstaka frÚtt um ■au. Greinarnar og vi­t÷lin mß sjß ß heimasÝ­um Ůorvalds, Stefßns, FrÚttabla­sins og Morgunbla­sins ß Netinu.

╔g benti ß ■a­ opinberlega fyrir sk÷mmu, a­ ■eir Ůorvaldur og Stefßn hafa rangt fyrir sÚr. ┴stŠ­an er einf÷ld. ═ t÷lum ■eim um Gini-stu­la, sem ■eir notu­u fyrir ═sland, var s÷luhagna­ur af hlutabrÚfum tekinn me­. Hann veldur mestu um, hversu ˇj÷fn tekjuskiptingin mŠlist ß ═slandi, ■vÝ a­ hann skiptist fremur ˇjafnt. ═ t÷lum ■eim um Gini-stu­la, sem Ůorvaldur og Stefßn notu­u fyrir ÷nnur l÷nd, er s÷luhagna­ur af hlutabrÚfum hins vegar ekki tekinn me­, enda er ■a­ ekki venja, ■ar e­ ■etta eru ˇreglulegar fjßrmagnstekjur.

Hvorki Ůorvaldur nÚ Stefßn hafa lei­rÚtt t÷lur sÝnar opinberlega, en Stefßn lŠtur ■essa atri­is stuttlega geti­ Ý nřlegri ritger­ Ý vefriti Stofnunar stjˇrnsřslu og stjˇrnmßla. Um eitt hundra­ manns lesa ■a­ rit, ■˙sund sinnum fŠrri en sßu ummŠli Stefßns Ý Morgunbla­inu og FrÚttabla­inu.

N˙ er nřkomin ˙t skřrsla Hagstofu ═slands, Lßgtekjum÷rk og tekjudreifing 2003-2004. Ůar er stu­st vi­ ■ß lÝfskjarak÷nnun Evrˇpusambandsins, sem Stefßn vitna­i Ý. Margt kemur ■ar merkilegt fram. ┴ri­ 2004 reyndist fßtŠkt (samkvŠmt skilgreiningu Evrˇpusambandsins) til dŠmis vera einna minnst ß ═slandi af ÷llum Evrˇpul÷ndum. H˙n var a­eins minni Ý einu landi, SvÝ■jˇ­, en meiri Ý 28 l÷ndum, ■ar ß me­al Noregi, Danm÷rku og Finnlandi.

Ekki var sÝ­ur athyglisvert, a­ tekjuskipting ß ═slandi var samkvŠmt skřrslunni jafnari en Ý langflestum ÷­rum l÷ndum Evrˇpu. Gini-stu­ull ßri­ 2004 fyrir ═sland var 0,25. Hann var a­eins lŠgri Ý ■remur l÷ndum, SlˇvenÝu, SvÝ■jˇ­ og Danm÷rku, og munar ■ˇ litlu. Gini-stu­ull var hŠrri (tekjuskipting ˇjafnari) Ý 28 l÷ndum. Hann var 0,26 fyrir Finnland og 0,28 fyrir Noreg.

Ůessar t÷lur eru reikna­ar ˙t eins Ý ÷llum Evrˇpul÷ndum, ßn s÷luhagna­ar af hlutabrÚfum. ŮŠr sřna, a­ ˇjafna­artal ■eirra Ůorvalds og Stefßns var ˙t Ý blßinn. T÷lur ■eirra um Gini-stu­la fyrir ═sland voru rangar e­a a­ minnsta kosti ˇsambŠrilegar vi­ t÷lur frß ÷­rum l÷ndum. StjˇrnarandstŠ­ingar ur­u ginningarfÝfl ■eirra.

FrÚttabla­i­á 9. febr˙ar 2007.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband