Vormaur og sluflag

Coat_of_arms_of_IcelandFyrir nokkrum misserum var ger knnun um fallegasta ori slensku, og var „ljsmir“ fyrir valinu. a var elilegt. Hvort tveggja er, a ori sjlft er fallegt og jlt og a mikil birta hvlir yfir merkingarsvii ess: n brn a koma heiminn, mikil blessun fmennri j. Hvernig tti a a etta or? Hver tunga sr einmitt or, sem rugt er a a, vegna ess a merkingarsvi eirra vsa til srstakrar sgu og menningar, hugsunarhttar og astna. Dmi eru enska ori „gentleman“ og danska ori „hygge“.

Hr bendi g tv nnur srstk or slensku. Anna er „vormaur“. a skrskotar til kynslarinnar, sem hf a lta a sr kvea eftir aldamtin 1900 og var rin a koma slandi, ftkasta landi Vestur-Evrpu, fremstu r. etta voru vormenn slands og auvita af bum kynjum. etta voru verkfringar, sem lgu vegi, hlu stflur, smuu brr, reistu hs og bgu fr hreinindum, kulda og myrkri me vatns-, hita- og rafmagnsveitum, lknar, sem skru burt mein og blusettu gegn farsttum, kennarar, sem vktu huga nemenda sinna sgu slands og einstum menningararfi og brndu fyrir eim a vanda ml sitt, kveiktu eim metna fyrir slands hnd, tgerarmenn, sem rku vlbta og togara og fluu drjgra gjaldeyristekna, inrekendur, sem veittu fjlda manns atvinnu og skru fyrirtki sn rammslenskum nfnum. Ori „vormaur“ lsir von banna norurhjara veraldar um meiri birtu.

Hitt ori er „sluflag“. slenskum jsgum er hermt, a Smundur prestur Odda hafi heyrt fornum spm, a honum vri tla sluflag me fjsamanni Hlum. Eitt srkenni slendinga er, a eir eru miklu fastmtari heild en flestar arar jir. Stttamunur er hr minni og kjr jafnari en vast annars staar, eins og njustu aljlegu mlingar stafesta. slendingar tala ekki tal mllskur, og eir geta hglega lesi tungu, sem tlu hefur veri hr fr ndveru. Hver maur v sluflag vi alla ara slendinga, fr fyrstu landnmsmnnunum, Inglfi Arnarsyni og Hallveigu Fradttur, til eirra nfddu barna, sem ljsmurnar taka mti essa stundina. Mikill skai vri a v a rjfa etta sluflag eins og n er reynt a gera nafni fjlmenningar.

(Frleiksmoli Morgunblainu 27. mars 2021.)


Villur Jns lafssonar

g hef hr fari yfir msar brellur, firrur, gloppur og skekkjur verkum Jns lafssonar um slensku kommnistahreyfinguna. msar jna r eim tilgangi a gera lti r ofbeldiseli hreyfingarinnar og tengslum vi alrisherrana Mosku. En sumar villur Jns virast engum tilgangi jna. Strax upphafi bkarinnar Kru flaga (bls. 15) segir Jn til dmis fr fr Hendriks Ottssonar og Brynjlfs Bjarnasonar anna ing Kominterns 1920: „Feralangarnir urftu a fara norur alla Svj og yfir landamri Noregs til Rsslands. aan svo aftur suur bginn, fyrst til Petrograd ar sem ingi var sett og svo austur til Moskvu.“ En samkvmt frsgn Hendriks, sem stulaust er a rengja, fru eir fyrst fr Kaupmannahfn til Stokkhlms til a n ggn og farareyri hj erindreka Kominterns ar borg. San sneru eir aftur til Kaupmannahafnar og fru me skipum vestur og norur Noreg til Mrmansk. Var etta hin mesta svailfr. Uru eir a smygla sr litlum bti norur a landamrum Noregs, v a eir hfu ekki fararleyfi anga, og aan til Rsslands. eir misstu raunar af fyrstu dgum ingsins Ptursgari, v a a hafi veri flutt til Moskvu. Komu eir mjg seint ingi og eru ess vegna ekki skr um ingfulltra, tt eir tkju fullan tt strfum ingsins.

Margar villur eru smu bk frsgn Jns af MR, Menningartengslum slands og Rstjrnarrkjanna, sem Jn kallar stundum ranglega (bls. 181 og 340) Menningarsamband. Jn segir (bls. 185) um tk MR rin 1958–1960: „essi tk enduu me v a Kristinn E. Andrsson missti tk sn MR og var bola t r flaginu.“ essu var verfugt fari. Andstingar Kristins misstu tk sn MR og var bola t r flaginu. Eftir a Sigurvin ssurarson, Adolf Petersen og fleiri menn r Reykjavkurdeild MR hfu hausti 1958 upplst rssneska erindreka um, a eir vissu af fjrhagslegum stuningi Moskvumanna vi MR, var ri flaginu. Beittu forystumenn Ssalistaflokksins sr fyrir v, a Reykjavkurdeild MR vri tekin r hndum essara manna aalfundi hennar 26. febrar 1960. eim tkst tlunarverk sitt. Var rni Bvarsson formaur flagsdeildarinnar sta Sigurvins, og annar bandamaur Kristins, orvaldur rarinsson, tk sti stjrninni. Einn eirra manna, sem felldir voru r stjrn, Adolf Petersen, skrifai um etta bl. Mli er lka raki nokku einni SA-skrslunni, sem Jn lafsson vitnar sjlfur (Raua bkin(1984), bls. 126). Kristinn E. Andrsson og arir forystumenn Ssalistaflokksins ru alla t yfir sjlfum heildarsamtkunum, enda var Kristinn forseti MR eftir Halldri Laxness 1968.

(Frleiksmoli Morgunblainu 20. mars 2021.)


Skekkjur Jns lafssonar

verkum Jns lafssonar um slensku kommnistahreyfinguna er miki um firrur, gloppur og villur. ar er lka talsvert um skekkjur, en r m kalla stulausa nkvmni og markvissa frsgn. Jn fer til dmis iulega rangt me nfn bka og manna. Kru flgum fr 1999 verur friur asigi eftir r Whitehead a veri asigi (bls. 330), rlagantt yfir Eystrasaltslndum eftir Ants Oras breytist Slmyrkva Eystrasaltslndum (bls. 286), Haavard Langseth ummyndast Haavard Langeseth (bls. 38 og 340), Olav Vegheim Olaf Vegheim (bls. 23) og William Gallacher William Callagher (bls. 123, 125 og 334).

Tmatal Jns er einnig losaralegt. Hann segir, a Langseth hafi komi til slands 1928 og 1929 (bls. 38 og 340), en hann kom hvorugt a r til slands, svo a vita s, heldur ri 1930. Hann segir, a ing kommnistaflokks Rstjrnarrkjanna hafi veri h mars 1956 (bls. 175), en a st fr 14. til 24. febrar. Jn segir Sgu 2007 (bls. 107), a brf, sem Einar Olgeirsson sendi Komintern, Aljasambandi kommnista, hafi veri sent snemma gst 1938, en a er dagsett 21. gst. Jn segir Appelsnum fr Abkasu, a Finnland hafi fengi sjlfsti 1918 (bls. 285), en a gerist desember 1917. essi skekkja hefur slst inn bk Kjartans lafssonar, Drauma og veruleika. Jn segir sama sta, a vetrarstri hafi hafist hausti 1939, en a hfst um hvetur, nvemberlok 1939, eins og nafni snir raunar.

Meinlegasta skekkja Jns er, egar hann segir Kru flgum fr brfi, sem sent var fr slandi til Stokkhlms janar 1921, en undir a er skrifa „Sillinn“. Jn dr lyktun (bls. 22), a hr vri fer snski kommnistinn Hugo Silln, og vri athyglisvert, hversu snemma erlendir kommnistar ltu sig vara hina slensku hreyfingu. En brfritarinn var auvita Hendrik S. Ottsson, semgekk undir nafninu „Sillinn“ meal vina sinna. essi skekkja hefur slst inn bk orleifs Fririkssonar, Vi brn ns dags.

Jn reynir a gera lti r slkum leirttingum og kvartar opinberlega undan „smsmygli“ minni og „gevonsku“. En flestar essar villur eru ekki meinlausar prentvillur, heldur stafa r af hiruleysi. Jn nennir bersnilega ekki a standa upp fr tlvu sinni og fletta upp bkum.

(Frleiksmoli Morgunblainu 13. mars 2021.


Gloppur Jns lafssonar

mbl_1998_di_769_mi_769_trova m kalla gloppur verkum frimanna, egar ar vantar mikilvgar stareyndir, mist af vang ea vanekkingu, svo a samhengi slitnar. Ein versta gloppan verkum Jns lafssonar um slensku kommnistahreyfinguna er frsgn hans af fundi Einars Olgeirssonar Moskvu oktber 1945 me Georg Dmtrov, yfirmanni aljadeildar kommnistaflokks Rstjrnarrkjanna (sem tk vi af Komintern, Aljasambandi kommnistaflokka). Jn segir bk sinni, Kru flgum (bls. 141): „Ekki er ljst af dagbkarfrslu Dimitrovs hva eim Einari fr milli en hefur Einar rtt vi hann um mguleika viskiptum landanna v a Dimitrov hefur skrifa hj sr a Einar tli sr nsta dag a hitta Anastas Mikojan, utanrkisviskiptarherra.“

En samkvmt dagbk Dmtrovs sjlfs 25. oktber 1945 ba Einar „um r um afstu flokksins og rkisstjrnarinnar til stofnunar bandarskra herstva (flugvalla o. sv. frv.) til tjns fyrir sjlfsti slands, svo og um slensk flokksmlefni“. Auvita hlutu eir Dmtrov og Einar a ra herstvabeini Bandarkjanna, sem var ml mlanna slandi, en rstjrnin Moskvu var einnig lkleg til a lta sig hana miklu vara. Dagbkarfrsla Dmtrovs kom fram rstefnu, sem haldin var Reykjavk 1998, ri ur en Jn gaf t bk sna, og vakti mikla athygli. g spuri Jn eitt sinn, hvers vegna hann hefi ekki geti um etta, og kva hann a hafa veri einfalda yfirsjn. Hvort sem etta var tilraun til blekkingar ea yfirsjn, var etta str galli bk hans, alvarleg gloppa.

Margar arar gloppur eru verkum Jns, en hr nefni g aeins eina. Hann segir bk sinni, Appelsnum fr Abkasu, fr Veru Hertzsch, skum kommnista, sem flust hafi til Moskvu og eignast barn me Benjamn H. J. Eirkssyni, egar hann var ar leyniskla. Hreinsanir Stalns stu sem hst desember 1937, egar hn skrifar brfi til Benjamns: „Greve hefur lka veri handtekin.“ Jn segir ekki ljst (bls. 137), hver Greve vri. En Richard Greve var ritstjri blasins, sem Vera starfai vi, og mynd er af honum og vigrip einni eirra bka, sem Jn vitnar , Verratene Ideale eftir Oleg Dehl. Greve var handtekinn nvember 1937.

(Frleiksmoli Morgunblainu 6. mars 2021.)


Oraskipti vi Svein Andra

Sveinn Andri Sveinsson lgmaur sendi mr kalda kveju Snjldru um daginn:

Alj veit a Hannes Hlmsteinn er senn hugmyndafringur Sjlfstisflokksins og gjallarhorn flokksforystunnar. egar hann gjammar, er Sjlfstisflokkurinn a tj sig. … Og ef a er einhver sem ekki er starfi snu vaxinn er a hsklaprfessorinn sem virist ekki hafa snefil af ekkingu um opinbera stjrnsslu og mlefni lgreglu.

g sagi :

g held ttir a eya minni tma hr netinu og meira tma til a sinna verkefnum num sem skiptarandi og umbosmaur flks, sem arf lgfriasto a halda. Af frttum a dma mrg sast liin r hefur v miur ekki gefi r alveg ngu mikinn tma a.

Sveinn Andri sagi :

g held a ttir a eya minni tma hr netinu og einbeita r a v a sinna llum nemendunum num sem flykkjast alla krsana na H sem vi skattgreiendur borgum r fyrir a sinna. Ea hva? Er frjlshyggjuprfessorinn rkisjtunni kannski ekki me neina krsa ea nemendur? a er kannski skringin hva hefur mikinn tma til a vera netinu?

g svarai:

r til frleiks: g er n ekki miki Netinu. mtt ekki mla etta tmanum, sem notar Netinu. g arf ekki eins mikinn tma og : a er ekki eins langt leislunum hj mr og hj r, eins og skjlstingar nir hafa v miur kynnst.

Sveinn Andri sagi:

ert miklu meira Netinu en g. g arf lka a afla mr tekna sjlfur hinum frjlsa markai ar sem samkeppni rkir. a eru ekki allir jafn heppnir eins og a vera skrifendur a launatkkum fr okkur skattgreiendum fyrir a gera ekki rassgat.

g svarai:

Annars get g upplst fyrir , sem huga hafa , hva g s a ssla (tt eflaust su eir ekki margir), a g var rslok 2020 a gefa t 884 bls. bk tveimur bindum, sem er hgt a hlaa niur keypis af netinu: https://newdirection.online/.../twenty_four_conservative... https://newdirection.online/.../twenty_four_conservative... Og fyrir hugamenn er mr ljft a upplsa, a g skrifa tvisvar viku jafnai fyrir tmariti The Conservative: https://theconservative.online/columnist/hannes-gissurarson

g btti vi:

Annars ertu aeins a reyna a leia athyglina fr v, sem forystumaur Vireisnar geri og g benti : https://hannesgi.blog.is/blog/hannesgi/entry/2210361/
Sveinn Andri sagi:
ttir a hafa alla athyglina v hvernig harlnuflin undir inni andlegu forystu hafa leitt til ess a fagna er og skla egar Sjlfstisflokkurinn mlist yfir 20% skoanaknnunum.
g svarai:
Nna er g hrifalaus, eins og vinstri menn reytast ekki a benda . egar g hafi einhver hrif stjrnmlum, var Sjlfstisflokkurinn me 35–40% atkva og alltaf stjrn, samfellt 17 r. ert sennilega enn lakari a kenna flki stjrnmlasgu en v a gta hagsmuna skjlstinga inna. —a er hins vegar athyglisvert og segir sna sgu, a skulir ekki treysta r til a verja forystumann flokks ns.
Sveinn Andri sagi:
ef g fri a kenna stjrnmlasgu fengi g kannski einhverja nemendur - fugt vi ig. — a arf n ekki miki a verja formann Vireisnar. orgerur Katrn stendur sig vel. a er merkileg vrnin sem tekur upp fyrir inn formann - varnartaktkin virist ganga t a a ra ekkert um httsemi formannsins; frekar veri a hengja sendiboann sem vakti athygli v a rherra hefi veri vettvangi ar sem sttvarnareglur voru brotnar.
g svarai:
g hef ekki undan neinu a kvarta hj forsvarsmnnum Hsklans (rektor og svisforseta), framkoma eirra hefur veri afinnanleg, en a er meira en skjlstingar nir geta sagt um ig.
Sveinn Andri sagi:
mnir knnar eru hstngir. Afkoma er bezti mlikvarinn ngju viskiptavina. annig eru n frin. etta hefur aldrei reynt eigin skinni enda lengst af veri ruggu skjli skattgreienda. Hva eru margir nemendur a skr sig krsa hj r?
g svarai:
afsannar a hverjum degi hr Snjldru, a r gangi vel lfinu. vrir ekki eirri allsherjarflu t lfi, sem raun ber vitni. hefur skipa r rair nldurseggjanna, kverlantanna, sem tala vel um ll lnd nema sitt eigi og kvarta llum stundum undan v, sem lti er og bliknar samanburi vi alla erfileika, sem sj m annars staar. ert eins orljtur um na gmlu flaga Sjlfstisflokknum og ert blmll vi dmarana, sem skammta lgmnnum verkefni.
Sveinn Andri sagi:
verur a fyrirgefa sbi svar. Vinnan hefur forgang fram yfir a svara r. A vinna fyrir sr er auvita ekki konsept sem ekkir nema kannski af afspurn og Gui s lof a kennir hvorki markas- n rekstrarfri. En svona til a upplsa ig ganga viskipti vel egar veltan er g og hn skilar hagnai. En auvita skilur etta ekki, maurinn sem er binn a vera ratugum saman spena hj skattgreiendum. Og varandi lfi vona g a g endi ekki eins og ; gamall og frstreraur bitur kall. hefur mastera tvennt gegnum tina og ert betri v en flestir arir, en a er a koma r mjkinn hj peningaflunum og a komast a rkisspenann og hins vegar stendur r enginn framar geillskulegum athugasemdum um samborgarana og dylgjum, ar sem sannleikurinn er fullkomi aukaatrii. Enginn er san orljtari en um ara; frnlegar athugasemdir nar um lgreglustjrann hfuborgarsvinu eru glggt dmi um a. En segu mr hva ertu a kenna marga krsa Hskla slands, hvar ert prfessor og hva eru nemendur nir margir? Og hvernig er tilfinningin fyrir jafn gallharan frjlshyggjumann eins og ig a vera framfri skattgreienda?
g svarai:
g tla ekki a fara keppni vi ig um a, hvor okkar s geverri ea orljtari, v a keppni get g ekki unni.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband