París, apríl 2023

HHG.Paris.19.04.2023Ţađ var ekki ónýtt ađ feta í fótspor ţjóđsagnahetjunnar Sćmundar fróđa í Svartaskóla, Sorbonne, í París, nema hvađ ţar flutti ég fyrirlestur 19. apríl 2023, en var ekki ađeins ađ afla fróđleiks eins og Sćmundur forđum. Fyrirlestur minn hafđi međal annars ađ geyma gagnrýni á kenningar franska hagfrćđingsins Tómasar Pikettys, átrúnađargođs vinstri manna. Piketty hefur ekki áhyggjur af fátćkt, heldur velmegun. Sumir séu orđnir allt of ríkir, og ná ţurfi auđnum af ţeim međ háum alţjóđlegum sköttum.

Í Svartaskóla benti ég á, ađ í heiminum sem heild hefđi tekjudreifing orđiđ jafnari síđustu áratugi, ţótt líklega hefđi hún orđiđ nokkru ójafnari á Vesturlöndum. Í suđrćnum löndum hefur fátćkt snarminnkađ og hundruđ milljóna stikađ á sjömílnaskóm í bjargálnir. Í útreikningum sínum leiđrétti Piketty ekki fyrir skekkjum, sem hljótast af fasteignabólum (ofmati á eignum efnafólks) og lćkkun skatta á háar tekjur (svo ađ ţćr koma skýrar og beinna fram), og tćki lítiđ sem ekkert tillit til jöfnunaráhrifa skatta (vanmćti kaupmátt tekjulćgsta hópsins). Piketty lokađi líka augunum fyrir ţví gagni, sem auđmenn gera án ţess ađ ćtla sér ţađ: Ţeir verđa mótvćgi viđ opinberu valdi, lćkka tilraunakostnađ nýjunga, sem breytast úr munađarvöru í almenningseign, og leggja fé í fjárfestingar.

Áhyggjur Pikettys af ţví, ađ auđurinn hafi orđiđ fastur viđ fámennan hóp, er enn fremur tilefnislaus. Á listum, sem birtast reglulega um ríkasta fólkiđ, sést mikil breyting. Áđur fyrr hafđi meiri hlutinn erft auđćfi sín. Nú hefur meiri hlutinn skapađ ţau sjálfur. Raunar er sú skáldsaga frá öndverđri nítjándu öld, sem Piketty vitnar oftast í, Fađir Goriot eftir Balzac, einmitt lýsing á ţví, hversu fallvaltur auđurinn er.

(Fróđleiksmoli í Morgunblađinu 13. maí 2023.)


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband