ŮrŠlar Ý Ýslenskum sagnritum

thomas-sowell-documentary-trailerEinn helsti sÚrfrŠ­ingur BandarÝkjanna um ■rŠlahald er hagfrŠ­ingurinn Thomas Sowell, sem hefur ef til vill frjßlsari hendur en flestir a­rir um djarflegar kenningar, af ■vÝ a­ hann er d÷kkur ß h÷rund. En ■rennt Ý bˇkmenntum og s÷gu ═slands styrkir kenningar hans.

Ein kenningin er, a­ ■rŠlahald sÚ lÝklegt til a­ deyja ˙t vi­ venjulegar a­stŠ­ur, enda sÚ ■rŠll meira vir­i frjßls en Ý ßnau­. Hann sÚ ■ß lÝklegri til a­ lßta uppskßtt um hŠfileika sÝna og njˇta ■eirra. Eins og Anna Agnarsdˇttir sagnfrŠ­ingur og Ragnar ┴rnason hagfrŠ­ingur hafa bent ß, lag­ist ■rŠlahald ß ═slandi fljˇtlega ni­ur, og nŠrtŠkt er a­ ßlykta, a­ ■a­ sÚ, af ■vÝ a­ ■a­ borga­i sig ekki. ═ upphafi var skortur ß fˇlki, en ekki landi, en ■etta snerist vi­, ■egar landi­ var fullbyggt og allar jar­ir numdar. Ůß lŠkku­u laun frjßlsra verkamanna Ý hlutfalli vi­ afrakstur af landi, og ekki borga­i sig lengur a­ halda ■rŠla.

Ínnur kenningin er, a­ var­a ■urfi fŠran veg ˙r ■rŠlahaldi Ý frelsi. Ůessu lřsir sagnritarinn Snorri Sturluson vel Ý Heimskringlu, ■egar hannásegir frß Erlingi Skjßlgssyni, sem leyf­i ■rŠlum sÝnum a­ hir­a afrakstur af aukavinnu sinni og kaupa sig frjßlsa, en me­ ■vÝ fÚ keypti hann a­ra ■rŠla, sem unnu sÝ­an til frelsis. VÝsa­i hann leysingjum sÝnum til fiskvei­a e­a Ý b˙skap. „Íllum kom hann til nokkurs ■roska.“

Ůri­ja kenningin er, a­ ■rŠlahald sÚ ekki Ý e­li sÝnu k˙gun hvÝtra manna ß sv÷rtum, heldur hafi ■a­ tÝ­kast a­ fornu og ß ÷­rum menningarsvŠ­um. Til dŠmis voru lÝklega fleiri hvÝtir ■rŠlar Ý Tyrkjaveldi soldßnsins en svartir ■rŠlar ß ekrum Su­urrÝkjanna. Ůetta Šttu ═slendingar a­ vita ÷­rum fremur, ■vÝ a­ hinga­ komu sjˇrŠningjar frß SalÚ og Algeirsborg ßri­ 1627, rŠndu um 400 ═slendingum og seldu Ý ■rŠldˇm. Var­ a­eins um fimmtÝu ■eirra endurkomu au­i­. SÚra Ëlafur Egilsson skrifa­iámerka bˇk um Tyrkjarßni­, en hann var sendur frß Algeirsborg til Danmerkur a­ ˙tvega lausnargj÷ld. ═ bˇk hans kemur raunar fram, a­ ═slendingur hafi veri­ ß einu skipinu og a­sto­a­ sjˇrŠningjana.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 15. maÝ 2021.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband