Sturla gegn Snorra

Snorri Sturluson hefur ekki notiš sannmęlis, žvķ aš andstęšingur hans (og nįfręndi), Sturla Žóršarson, var oftast einn til frįsagnar um ęvi hans og störf. Sturla fylgdi Noregskonungi aš mįlum og viršist hafa veriš sannfęršur um, aš Ķslendingum vęri best borgiš undir stjórn hans. Ķslendinga saga hans var um land, sem vart fékk stašist sökum innanlandsófrišar, og ķ Hįkonar sögu Hįkonarsonar dró höfundur upp mynd af góšum konungi, sem ekkert gerši rangt.

Snorri hafši ašra afstöšu. Samśš hans var meš frišsęlum og hófsömum stjórnendum frekar en herskįum og fégjörnum, eins og sést til dęmis į samanburši Haraldar hįrfagra og Hįkonar Ašalsteinsfóstra og Orkneyjarjarlanna tveggja, Brśsa og Einars, ķ Heimskringlu. Snorri hagaši hins vegar jafnan oršum sķnum hyggilega, svo aš lesa žarf į milli lķna ķ lżsingu hans į Ólöfunum tveimur, Tryggvasyni og Haraldssyni, sem bošušu kristni og nutu žess vegna hylli kirkjunnar. Sagši hann undanbragšalaust frį żmsum grimmdarverkum žeirra, svo aš sś įlyktun Einars Žveręings į Alžingi įriš 1024 blasti viš, aš best vęri aš hafa engan konung.

Į žrettįndu öld rįkust jafnframt į tvęr hugmyndir um lög, eins og Siguršur Lķndal lagaprófessor hefur greint įgętlega. Hin forna, sem Snorri ašhylltist, var, aš lög vęru sammęli borgaranna um žęr reglur, sem żmist afstżršu įtökum milli žeirra eša jöfnušu slķk įtök. Žetta voru hin „gömlu, góšu lög“, og žau voru umfram allt hemill valdbeitingar. Nżja hugmyndin var hins vegar, aš lög vęru fyrirmęli konungs, sem žegiš hefši vald sitt frį Guši, en ekki mönnum, og beitt gęti valdi til aš framfylgja žeim. Žegar sendimašur Noregskonungs, Lošinn Leppur, brįst į Alžingi įriš 1280 hinn reišasti viš, aš „bśkarlar“ geršu sig digra og vildu ekki treysta į nįš konungs, var hann aš skķrskota til hins nżja skilnings į lögum.

Og enn rekast hugmyndir Snorra og Sturlu į.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 26. október 2019.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband