Heimsˇkn ěverlands

arnulfoverland.jpgSj÷tÝu ßr eru n˙ li­in frß s÷gulegri heimsˇkn norska skßldsins Arnulfs ěverlands til ═slands. Hann haf­i veri­ rˇttŠkur ß yngri ßrum, en gekk ˙r norska komm˙nistaflokknum eftir hreinsanir StalÝns og sřndarrÚttarh÷ld 1938. Hann haf­i ort mergja­ ßdeilukvŠ­i um nasismann, sem Magn˙s ┴sgeirsson sneri ß Ýslensku. Eftir hernßm Noregs handtˇku nasistar hi­ norska skßld og sendu Ý fangab˙­ir Ý Sachsenhausen. En Ý strÝ­slok sß ěverland og skildi, a­ ekki h÷f­u allir alrŠ­issinnar veri­ lag­ir a­ velli Ý strÝ­inu. Ůeir rÚ­u enn R˙sslandi.

Uppnßm var­ ß norrŠnu rith÷funda■ingi Ý Stokkhˇlmi Ý ßrslok 1946, ■egar ěverland leyf­i sÚr a­ rŠ­a um hina harkalegu sjßlfsritsko­un Finna eftir ˇsigur ■eirra fyrir StalÝn 1944. ┌r finnskum bˇkas÷fnum voru ■ß til dŠmis fjarlŠg­ar allar bŠkur, sem talist gßtu gagnrřnar ß StalÝn og stjˇrnarfar hans. Skrifu­u 25 rith÷fundar ß ■inginu undir mˇtmŠli vi­ or­um ěverlands, ■ar ß me­al ■au Jˇhannes ˙r K÷tlum, Jˇn ˙r V÷r og ١runn Magn˙sdˇttir.

NŠsta ßri­ tala­i ěverland vÝ­a fyrir varnarbandalagi gegn StalÝn. Ůegar vitna­ist, a­ hann kŠmi til ═slands vori­ 1948, hˇfu Ýslenskir komm˙nistar ßrˇ­ursherfer­ gegn honum. Jˇhannes ˙r K÷tlum skrifa­i grein Ý tÝmariti­ RÚtt um vŠntanlega komu hans og valdi honum hin verstu or­. Eftir a­ ěverland flutti Ý AusturbŠjarbݡi fyrirlestur gegn k˙gun komm˙nista, birtu ■eir Sverrir Kristjßnsson og Halldˇr Kiljan Laxness svŠsnar ßrßsir ß hann. ěverland hef­i sviki­ Šskuhugsjˇnir sÝnar og gengist bandarÝsku au­valdi ß h÷nd. Kalla­i Laxness hann bo­bera strÝ­s og haturs. ┴ st˙dentafÚlagsfundi Ý Hßskˇlanum stˇ­ Jˇnas H. Haralz upp og flutti svipa­an bo­skap, sem hann birti sÝ­an Ý Ůjˇ­viljanum. A­rir tˇku ěverland betur, og var h˙sfyllir ß fyrirlestrum hans og upplestrakv÷ldum.

Fyrirlestrar ěverlands komu sÝ­an ˙t ß Ýslensku 1949, Milli austurs og vesturs og FramtÝ­ smß■jˇ­anna. Er enginn vafi ß ■vÝ, a­ hi­ or­snjalla, einlŠga skßld haf­i talsver­ ßhrif Ý ■eim umrŠ­um, sem fram fˇru eftir strÝ­ Ý Noregi og Danm÷rku og ß ═slandi um, hvort ■essar ■jˇ­ir Šttu erindi Ý varnabandalag vestrŠnna ■jˇ­a.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 24. mars 2018.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband