Voru bankarnir gjald■rota?

═ nřlegri ritger­ fyrir Brookings stofnunina Ý Washingtonborg velta SigrÝ­ur Benediktsdˇttir, Gauti B. Eggertsson og Eggert ١rarinsson ■vÝ fyrir sÚr, hvort Ýslensku bankarnir hafi veri­ gjald■rota ßri­ 2008, svo a­ allar bj÷rgunartilraunir hafi Ý raun veri­ vonlausar. Ůau nefna eina r÷ksemd fyrir ■vÝ. SamkvŠmt bandarÝskri rannsˇkn frß 2007 hafi endurheimtuhlutfall fjßrmßlastofnana af ˇtrygg­um kr÷fum (skuldabrÚfum) veri­ 59%, en ■etta hlutfall hafi reynst vera 29% fyrir Ýslensku bankana.

Ůessi r÷ksemd er hŠpin af řmsum ßstŠ­um.

═ fyrsta lagi voru samkvŠmt ney­arl÷gunum Ýslensku allar innstŠ­ur trygg­ar, innlendar sem erlendar, en Ý BandarÝkjunum voru a­eins trygg­ar innlendar innstŠ­ur upp a­ 100 ■˙sund d÷lum, og rannsˇknin, sem ■au SigrÝ­ur vitna Ý, nß­i a­eins til ßranna 1982ľ1999. T÷lurnar eru ■vÝ alveg ˇsambŠrilegar, eins og ■au SigrÝ­ur nefna raunar sjßlf.

═ ÷­ru lagi hef­i af ■essum ßstŠ­um veri­ rÚtt a­ bera saman endurheimtuhlutf÷ll fjßrmßlastofnana Ý heild. SamkvŠmt yfirgripsmikilli rannsˇkn Nada Mora frß 2012 fyrir Se­labankann Ý Kansas-borg voru ■au a­ mi­gildi fyrir tÝmabili­ 1970ľ2008 24,6% Ý BandarÝkjunum. En endurheimtuhlutf÷ll Ýslensku bankanna voru a­ mi­gildi 48% samkvŠmt nřlegri og vanda­ri rannsˇkn ┴sgeirs Jˇnssonar og Hersis Sigurgeirssonar.

═ ■ri­ja lagi fer endurheimtuhlutfall au­vita­ eftir ßrfer­i. Mora nefnir Ý rannsˇkn sinni, a­ endurheimtuhlutfalli­, sem h˙n reiknar ˙t fyrir fjßrmßlastofnanir, sÚ ekki sÝst lßgt vegna ßrsins 2008, ■egar margar fjßrmßlastofnanir fÚllu. HÚr ß ═slandi var ekki a­eins kreppa, heldur bankahrun, og ■a­ haf­i Ý f÷r me­ sÚr gjald■rot margra skuldunauta bankanna.

═ fjˇr­a lagi lŠkkar endurheimtuhlutfall vi­ bruna˙ts÷lur. ═ BandarÝkjunum eru fjßrmßlastofnanir venjulega endurskipulag­ar eftir f÷stum reglum. En allur gangur var ß ■vÝ, hvernig fari­ var me­ eigur Ýslensku bankanna. ═ Bretlandi var a­ mestu leyti komi­ Ý veg fyrir bruna˙ts÷lur. Ůar voru endurheimtuhlutf÷ll Heritable og KSF 98% og 87%. Ůeir voru ■vÝ greinilega ekki gjald■rota. Annars sta­ar fÚkkst a­eins 10ľ20% raunvir­is fyrir banka, til dŠmis Ý Noregi og Danm÷rku, ■ar sem stjˇrnv÷ld kn˙­u fram bruna˙ts÷lur.

Bankahruni­ 2008 var vissulega stˇrt. En ˇ■arfi er a­ gera meira ˙r ■vÝ en efni standa til.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 7. oktˇber 2017.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband