Ęvintżri lķkast

1-geirĮriš 1991, žegar tekjuskattur į fyrirtęki var 45%, skilaši hann tveimur milljöršum króna ķ rķkissjóš. Įriš 2007, žegar skatturinn er kominn nišur ķ 18%, er gert rįš fyrir, aš hann skili 34 milljöršum króna ķ rķkissjóš. Žetta er ęvintżri lķkast, eflaust einhver best heppnaša skattalękkun sögunnar. Žetta er skżrt dęmi um hinn svokallaša Laffer-boga, sem bandarķski hagfręšingurinn Arthur Laffer rissaši ķ desember 1974 upp į munnžurrku ķ veitingahśsi ķ Washington-borg. Laffer-boginn er lķkastur liggjandi hįlfhring og sżnir, hvernig skatttekjur (ķ $) rķsa meš aukinni skattheimtu (ķ %), uns kemur aš įkvešnum takmörkum, en eftir žaš falla skatttekjurnar, jafnvel žótt skattheimtan sé aukin. 100% skattheimta skilar ekki krónu ķ rķkissjóš fremur en 0% skattheimta.

Ronald Reagan Bandarķkjaforseti tók hugmyndina aš baki Laffer-boganum upp, žegar hann beitti sér fyrir stórfelldum skattalękkunum: Skatttekjur rķkisins geta aukist, žótt skattheimtan minnki, vegna žess aš skattalękkanir örva fólk og fyrirtęki til dįša. Andstęšingar Reagans köllušu žetta „voodoo“-hagfręši, en žetta er forn speki. Jón Žorlįksson fjįrmįlarįšherra sagši į Alžingi 1925: „Žaš er almenn regla, višurkennd af sérfręšingum ķ skattamįlum ķ meira en 100 įr, aš takmörk eru fyrir žvķ, hve mikiš mį hękka einstaka skatta; žegar komiš er aš žessu takmarki, leišir frekari hękkun ekki til aukningar į skatttekjum, heldur til lękkunar į žeim.“ Og öfugt: Žegar komiš er fram yfir žau takmörk, sem Jón Žorlįksson talaši um, leišir lękkun skattanna til aukningar į skatttekjum.

Nś er hinum miklu framkvęmdum į hįlendinu aš ljśka hér og hętt viš nišursveiflu ķ atvinnulķfinu. Žį er einmitt rétti tķminn til aš rįšast ķ frekari skattalękkanir. Ef tekjuskattur į fyrirtęki er lękkašur nišur ķ 10%, žį veršur hann jafnlįgur og ķ żmsum rķkjum Miš- og Austur-Evrópu, en lęgri en į Ķrlandi, žar sem hann er 12,5%. Ķrar hafa nįš góšum įrangri ķ aš laša til sķn fjįrmagn og fyrirtęki. Viš ęttum aš geta gert enn betur. Eins og reynsla okkar sżnir, žarf minni skattheimta ekki aš hafa ķ för meš sér lęgri skatttekjur, heldur jafnvel hęrri. Fyrirtęki munu sjį sér hag ķ aš setjast aš hér frekar en ķ löndum Evrópusambandsins, žar sem žrengt er aš žeim į żmsan veg.

Jafnframt žarf aš lękka tekjuskatt į atvinnutekjur til jafns viš fjįrmagnstekjur. Nś greiša menn 35,78% skatt af atvinnutekjum, en ekki 10% af fjįrmagnstekjum, heldur 26,2% ķ raun. Žetta sést į einföldu dęmi. Mašur į fyrirtęki, sem gręšir 1 millj. kr. Fyrirtękiš greišir žvķ 180 žśs. kr. ķ tekjuskatt. Eigandinn hiršir eftir žaš arš, 820 žśs. kr. Af honum veršur hann aš inna af höndum 82 žśs. kr. ķ fjįrmagnstekjuskatt. Samtals hefur hann žvķ greitt ķ tekjuskatt 262 žśs. kr. eša 26,2% af heildartekjunum. Ef fjįrmagnstekjuskattur og tekjuskattur į fyrirtęki eru hvorir tveggja 10%, žį ętti tekjuskattur į einstaklinga aš vera 19%, eins og sést į sama dęmi. Mašur į fyrirtęki, sem gręšir 1 millj. kr. Fyrirtękiš greišir 100 žśs. kr. ķ tekjuskatt. Eigandinn hiršir eftir žaš arš, 900 žśs. kr. Af žvķ veršur hann aš inna af höndum 90 žśs. kr. ķ fjįrmagnstekjuskatt. Samtals greišir hann žvķ ķ tekjuskatt 190 žśs. kr. eša 19% af heildartekjum.

Um leiš og tekjuskattur į fyrirtęki yrši lękkašur ķ 10% og į einstaklinga ķ 19%, žyrfti aš fella nišur skattgreišslur af söluhagnaši af hlutabréfum og veršbréfum, eins og Geir H. Haarde forsętisrįšherra hefur bent į. Žetta eru ķ raun ekki tekjur, heldur innlausn eigna. Fyrirtęki hafa getaš frestaš skattgreišslum af žessu endalaust, en ef žau vilja žaš ekki, žį hafa žau flust til śtlanda, sem er óęskilegt. Žaš er betra, aš fjįrmagnseigendur séu į Ķslandi og greiši hér lįga skatta en aš žeir komi sér fyrir ķ öšrum löndum og greiši hér enga skatta. Ķslenska ęvintżriš heldur įfram, ef viš vķkjum ekki af ķslensku leišinni, sem felst ķ lękkun skatta og aukinni veršmętasköpun.

Fréttablašiš 9. mars 2007. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband