Sagnritun dr. Gylfa (1)

Dr. Gylfi Zoėga prófessor birti nżlega grein um bankahruniš ķ mįlgagni ķslenskra vinstriöfgamanna, Heimildinni. Žar segir hann marga hafa reynt aš skrifa söguna upp į nżtt. Žeir haldi žvķ fram, aš hiš sama hafi gerst erlendis og hér į landi, aš Bretar og Hollendingar hafi komiš illa fram viš okkur og aš innlend stjórnvöld hafi stašiš sig vel eftir bankahruniš. Hann telur sannleikskorn ķ žessum žremur skošunum, en ašalatrišiš sé aš koma ķ veg fyrir nżtt bankahrun.
Taleb_mugLķklega į ég aš taka sneišina til mķn. En ég hef ekki reynt aš skrifa söguna upp į nżtt, heldur hafa žaš, sem sannara reynist. Ég held, aš bankahruniš hafi oršiš fyrir samverkan margra ólķkra žįtta, sem af żmsum įstęšum togušu allir ķ sömu įtt. Žetta hafi veriš „svartur svanur“, eins og Nassim Taleb kallar žaš: mikill, óvęntur og ólķklegur atburšur, sem veršur ekki fyrirsjįanlegur, fyrr en hann er oršinn. Eins og skįldiš sagši: Žaš var ekki fyrr en eftir hruniš sem allir sįu žaš fyrir.
Žessir žęttir voru: 1) Eigendur bankanna höfšu tekiš lįn fyrir hlutabréfum sķnum og sįu veršmęti žeirra snarminnka ķ kreppunni frį hausti 2007. 2) Ķslendingar höfšu komiš sér śt śr hśsi ķ Danmörku, og Danske Bank vann gegn žeim. 3) Eigendur bankanna nutu lķtils trausts erlendis. 4) Vogunarsjóšir vešjušu óspart gegn bönkunum. 5) Sešlabankar G-10 rķkjanna sammęltust um žaš ķ maķ 2008 aš veita Ķslandi ekki lausafjįrašstoš. 6) Innlįnasöfnun bankanna erlendis męltist illa fyrir. 7) Sešlabanki Evrópu krafšist betri trygginga en bankarnir gįtu veitt. 8) Bandarķkin skeyttu engu um örlög Ķslands. 9) Forsętisrįšherra og fjįrmįlarįšherra Breta voru bįšir Skotar og vildu sżna kjósendum sķnum, aš sjįlfstęši vęri varhugavert. 10) Lehman Brothers féll, skömmu įšur en stórt lįn Glitnis var į gjalddaga, svo aš kreppan haršnaši og bankinn gat ekki śtvegaš sér fé. 11) Kaup rķkisins į Glitni mistókust, ekki sķst žegar ašaleigendurnir fóru ķ herferš gegn žeim. Traustiš minnkaši ķ staš žess aš aukast. 12) Samfylkingin var höfušlaus her, žvķ aš formašur hennar lį į sjśkrahśsi.

(Fróšleiksmoli ķ Morgunblašinu 13. janśar 2024.)


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband