Sgulegar deilur

Tveir kunnustu menntamenn tala tuttugustu ld voru heimspekingurinn Benedetto Croce og hagfringurinn Luigi Einaudi. Bir voru eir frjlshyggjumenn, en eir deildu um, hva v flist. Croce var lrisveinn Hegels og taldi sgu mannkyns sgu heimsandans, sem kmist smm saman til vitundar um sjlfan sig og yri frjls. Sagan vri saga frelsisins: upphafi hafi aeins einn maur veri frjls, harstjrinn, san einn hpur, hfingjastttin, og loks allir menn. riti um Evrpusgu ri 1931 lt Croce ljs skoun, a tengsl frjlshyggju vi atvinnufrelsi vri skilorsbundin og aeins sguleg, ekki rkleg. Menn gti veri frjlsir, tt einkaeignarrttur vri afnuminn ea verulega skertur. Croce geri greinarmun liberalismo, frjlshyggju sinni, og liberismo, afskiptaleysisstefnu efnahagsmlum.

Einaudi tk undir a, a maurinn lifi ekki braui einu saman, en benti , a hagfrileg greining yrfti ekki a hafa fr me sr andlausa nytjastefnu. Hn vri aallega afer vi a skoa afleiingar af lkum rrum. Srafir hagfringar hefu fylgt fullkominni afskiptaleysisstefnu. Einaudi hafnai v algerlega, a frelsi gti rifist rki, sem hefi afnumi einkaeignarrtt. fyrsta lagi yru borgararnir svo hir stjrnvldum um afkomu sna, a eir vru ekki frjlsir nema a nafninu til. ru lagi geru sameignarsinnar r fyrir, a allir ttu a ramma saman a settu marki. eir gtu ekki leyft hum flgum ea stofnunum a trufla gngu. Einaudi sagi, a vissulega gti atvinnufrelsi fari saman vi einri stjrnmlum, eins og dmi Napleons III. Frakklandi sndi. En hi gagnsta tti ekki vi: egar atvinnufrelsi vri strlega skert, vri ti um borgaraleg rttindi og lrislegt stjrnarfar. Greinarmunur Croces liberalismo og liberismo vri misrinn.

(Frleiksmoli Morgunblainu 11. mars 2023.)


Sasta frsla | Nsta frsla

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband