Vištal um Landsdómsmįliš ķ fréttum Sagnfręšingafélagsins

Tilefni bókarinnar
 
„Ég hitti eitt sinn į förnum vegi Garšar Gķslason hęstaréttardómara, sem sat ķ minni hluta landsdóms, og hann benti mér į, aš stjórnarskrįrįkvęšiš, sem Geir H. Haarde var sakfelldur fyrir aš brjóta, aš halda skyldi rįšherrafundi um mikilvęg stjórnarmįlefni, var sett įriš 1920 og hafši žį skżra merkingu. Einn rįšherra fór jafnan til Kaupmannahafnar tvisvar į įri og bar upp mįlefni sķn og annarra rįšherra fyrir konungi ķ rķkisrįši, og tryggja varš, aš žeir stęšu meš honum aš mįlefnunum. Eftir lżšveldisstofnun var almennt litiš svo į, aš įkvęšiš tęki til mįlefna, sem atbeina forseta žyrfti til. Meiri hluti landsdóms gaf žessu įkvęši alveg nżja merkingu og miklu vķšari ķ žvķ skyni aš geta sakfellt Geir fyrir eitthvaš. Mér varš ljóst, aš sakfellingin var ekki ašeins um hlęgilegt aukaatriši, heldur var hśn beinlķnis röng lögfręšilega. Sķšan fór ég aš grśska ķ mįlinu og komst žį aš żmsu nżju, svo aš bókin óx ķ höndunum į mér. Žaš var aš lokum bókin, sem skrifaši mig, ekki ég, sem skrifaši bókina.“
 
Hvaš kom į óvart?
 
„Tvennt kom mér ašallega į óvart. Annaš var žaš, hversu hart Steingrķmur J. Sigfśsson beitti sér gegn Geir. Žeir höfšu veriš góšir vinir. Žegar Steingrķmur slasašist eitt sinn alvarlega, hafši Geir heimsótt hann į sjśkrahśs, og žegar Steingrķmur įtti stórafmęli, hafši Geir komiš meš konu sinni alla leiš noršur ķ Žistilfjörš og haldiš ręšu fyrir afmęlisbarniš. En ķ bankahruninu umhverfšist Steingrķmur. Hann sló til Geirs ķ reiši sinni į žingi, og hann var einn helsti hvatamašurinn aš žvķ aš draga Geir fyrir landsdóm.
 
Hitt atrišiš, sem kom mér į óvart, var, hversu viljugir sumir lögfręšingar voru til žess aš breyta skošunum sķnum, žegar žaš hentaši. Žeir Tryggvi Gunnarsson og Pįll Hreinsson höfšu bįšir lįtiš ķ ljós žį skošun fyrr į įrum, aš menn geršu sig vanhęfa til aš fara meš mįl, hefšu žeir lįtiš ķ ljós eindregna afstöšu til žeirra eša sambęrilegra mįla. En žegar Sigrķšur Benediktsdóttir sagši beinlķnis, aš bankahruniš vęri aš kenna „glęfralegu andvaraleysi“ Fjįrmįlaeftirlitsins og Sešlabankans (žótt hśn nefndi žęr stofnanir ekki meš nafni, heldur skķrskotaši til lögbundinna hlutverka žeirra), vildu žeir ekki vķkja henni śr nefndinni fyrir vanhęfi.
 
Annaš dęmi var, aš Jónatan Žórmundsson hafši skrifaš margar ritgeršir um breytingar į réttarfari og lķka minnisblaš ķ febrśar 2010 til žingmannanefndarinnar, sem įtti aš bregšast viš skżrslu rannsóknarnefndarinnar, žar sem hann lagši įherslu į réttindi sakborninga. En sķšan skrifaši Jónatan įlitsgerš til žingmannanefndarinnar ķ jśnķ 2010, žar sem hann taldi rétt aš įkęra fjóra rįšherra, žótt ekki hefši fariš fram nein sakamįlarannsókn. Hann bętti meira aš segja viš sakarefnum, sem rannsóknarnefndin hafši skošaš og horfiš frį aš gera aš įsökunarefnum, mešal annars įsökun um stjórnarskrįrbrot.
 
Žrišja dęmiš var, aš įriš 2005 skrifaši Eirķkur Tómasson įlitsgerš fyrir vin sinn og flokksbróšur, Halldór Įsgrķmsson, um, aš žeir Halldór og Davķš Oddsson hefšu ekki brotiš nein lög eša venjur, žegar žeir lżstu yfir stušningi viš hernašarašgeršir Bandarķkjanna ķ Ķrak ķ febrśar 2003. En sami Eirķkur greiddi atkvęši meš žvķ ķ landsdómi įriš 2012, aš Geir H. Haarde hefši framiš stjórnarskrįrbrot meš žvķ aš setja ekki yfirvofandi bankahrun į dagskrį rįšherrafunda.“
 
Nżmęli ķ bókinni
 
„Nżmęlum bókarinnar mį skipta ķ tvennt,“ segir Hannes. „Annars vegar er um aš ręša atriši, sem ég vek athygli į, en ašrir hafa einhverra hluta vegna horft fram hjį: 1) Įsakanir rannsóknarnefndar Alžingis um vanrękslu voru allar ķ skilningi laga, sem sett voru eftir bankahrun. Žar var veriš aš beita lögum afturvirkt. 2) Rannsóknarnefndarmennirnir voru į żmsan hįtt tengdir bönkunum. 3) Žingmannanefndin bętti viš žremur sakarefnum, sem rannsóknarnefndin hafši horfiš frį žvķ aš bera fram eftir aš hafa fengiš svör viš žeim, og žessum višbótum fylgdi enginn rökstušningur og žvķ sķšur einhver rannsókn. 4) Žingmannanefndin įkęrši įn žess aš gera sakamįlarannsókn, sem hśn hafši žó fulla lagaheimild til aš gera. 5) Įkęruvaldiš hafši talsverš įhrif į, hverjir sįtu ķ landsdómi, m. a. hver yrši forseti landsdóms, hver yrši fulltrśi hérašsdóms ķ Reykjavķk og hver tęki sęti, žegar einn dómari varš aš vķkja vegna veikinda. Žetta var mjög óešlilegt. Žaš hefšu įtt aš vera sömu dómendur allan tķmann. 6) Žau Markśs Sigurbjörnsson og Björg Thorarensen viršast hafa įkvešiš žaš saman, hvort žeirra tęki sęti ķ landsdómi. 7) Meiri hluti landsdóms sżknaši aš vķsu Geir fyrir öll efnisleg atriši, en sakfelldi hann umfram įkęru fyrir brot į stjórnarskrį.
 
Hins vegar er um aš ręša stašreyndir, sem įšur voru ókunnar eša lķtt kunnar. 1) Sigrķšur Benediktsdóttir hafši persónulegar įstęšur til aš lķta Landsbankann hornauga og hlķfa stjórnarformanni Fjįrmįlaeftirlitsins. 2) Žorgeršur K. Gunnarsdóttir sat fund meš sešlabankastjórum og forsętisrįšherra 26. september 2007, žar sem Davķš Oddsson varaši viš bankahruni, og mįnuši seinna hóf hśn įsamt eiginmanni sķnum aš fęra skuldbindingar sķnar ķ Kaupžingi ķ einkahlutafélag. 3) Žorgeršur seldi afganginn af hlutabréfum sķnum ķ Kaupžingi sama dag, 30. september 2008, og Davķš gekk į fund rķkisstjórnarinnar til aš segja, aš bankarnir vęru aš hrynja. 4) Ingibjörg Sólrśn Gķsladóttir įtti leynilegan fund meš Jóni Įsgeiri Jóhannessyni, Pįlma Haraldssyni og Sigurši G. Gušjónssyni ķ janśarlok 2008, žar sem žeir sögšu henni, aš vandi bankanna vęri ekki bundinn viš Glitni. 5) Žrķr fyrrverandi žingflokksformenn Samfylkingarinnar įttu fund meš Jóhönnu Siguršardóttur 12. september 2010, žar sem žeir sögšu henni, aš Samfylkingin myndi klofna, yrši einhver Samfylkingarrįšherra įkęršur fyrir landsdómi. 6) Helgi Hjörvar skipulagši atkvęšagreišsluna um įkęrur ķ samrįši viš Jóhönnu Siguršardóttur og vęntanlega Steingrķm J. Sigfśsson. 7) Eirķkur Tómasson birti ķ febrśar 2009 grein į netinu, sem sķšan hvarf, žar sem hann kenndi beinlķnis rįšherrum um bankahruniš. 8) Eirķkur hafši geymt fyrir STEF mikiš fé ķ peningamarkašssjóšum, og tapašist 30% af žvķ. Sjįlfur tapaši Eirķkur talsveršu fé į hlutabréfum ķ bönkum. 9) Eirķkur hafši opinberlega sagt, aš žaš jafngilti stuldi, žegar innstęšur fengu forgang fram yfir inneignir ķ peningamarkašssjóšum, en žaš geršist meš neyšarlögunum, sem Geir fékk samžykkt.
 
Ég varpa sķšan fram rökstuddum tilgįtum, sem erfitt er žó aš sanna, um żmis atriši: 1) hvaša žingmašur Sjįlfstęšisflokksins sagši Samfylkingarmönnum, aš Sjįlfstęšismenn myndu greiša atkvęši gegn öllum įkęrum óhįš nišurstöšu um įkęru į hendur Geir H. Haarde, 2) hvaša dómari ķ meiri hluta landsdóms hafši efasemdir um nišurstöšuna, 3) hvaša ašili skrifaši įlit Mannréttindadómstóls Evrópu ķ mįli Geirs.“
 
 
 
 
 

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband