Gy­ingahatur og ═slendingaand˙­

Ůau Milton Friedman og Anna J. Schwartz gßfu ßri­ 1963 ˙t Peningamßlas÷gu BandarÝkjanna, A Monetary History of the United States, ■ar sem ■au l÷g­u fram nřja skřringu ß heimskreppunni miklu 1929–1933. H˙n var, a­ kreppan hef­i or­i­ vegna mistaka Ý stjˇrn peningamßla. BandarÝski se­labankinn hef­i breytt ni­ursveiflu Ý dj˙pa kreppu me­ ■vÝ a­ leyfa peningamagni Ý umfer­ a­ skreppa saman um ■ri­jung. Hann hef­i ekki gegnt ■eirri skyldu sinni a­ veita b÷nkum Ý lausafjßr■r÷ng ■rautavaralßn.

Eitt versta glappaskoti­ hef­i veri­ a­ bjarga ekki Bank of the United States Ý New York hausti­ 1930, en ■a­ hef­i valdi­ ßhlaupum ß a­ra banka og dřpka­ ni­ursveifluna. Margir hef­u haldi­ vegna nafnsins, a­ bankinn vŠri ß einhvern hßtt opinber stofnun, en svo var ekki. Bankinn var Ý eigu gy­inga, og flestir vi­skiptavinir voru gy­ingar. Ůau Friedman og Schwartz t÷ldu lÝklegt, a­ gy­ingahatur hef­i rß­i­ einhverju um, a­ bankanum var ekki bjarga­.

Hli­stŠ­ ßkv÷r­un var tekin Ý fjßrmßlakreppunni 2008 um ═sland. Breska Verkamannaflokksstjˇrnin me­ ■ß Gordon Brown og Alistair Darling Ý broddi fylkingar ßkva­ a­ bjarga ÷llum b÷nkum Ý Bretlandi ÷­rum en ■eim tveimur, sem voru Ý eigu ═slendinga, Heritable og KSF. Jafnframt loka­i stjˇrnin ˙tb˙i Landsbankans Ý Lund˙num. Ůetta olli ■vÝ, a­ Ýslenska bankakerfi­ hrundi allt, en ella var ■a­ alls ekki sjßlfgefi­.

╔g tel lÝklegt, a­ stjˇrnmßlahagsmunir hafi rß­i­ einhverju um ■essa ßkv÷r­un. Brown og Darling voru bß­ir frß Skotlandi, og ■jˇ­ernissinnar sˇttu ■ar mj÷g a­ Verkamannaflokknum. Ůeir h÷f­u ■vÝ rÝka hagsmuni af ■vÝ a­ sřna skoskum kjˇsendum, a­ sjßlfstŠ­i smß■jˇ­ar gŠti veri­ varasamt. Skoska bankakerfi­ var tˇlff÷ld landsframlei­sla Skotlands og hef­i hruni­, hef­i Englandsbanki ekki veitt skoskum b÷nkum ■au ■rautavaralßn, sem hann neita­i Heritable og KSF um.á

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 3. oktˇber 2020.)


BloggfŠrslur 3. oktˇber 2020

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband