Kerfi­ er sanngjarnt

skipMannrÚttindanefnd Sameinu­u ■jˇ­anna Ý Genf er enginn dˇmstˇll, heldur getur ˇßnŠgt fˇlk Ý a­ildarrÝkjum samtakanna sent henni erindi til umsagnar. ┌rskur­ir nefndarinnar eru ekki bindandi og hafa ekki lagagildi. Nřleg ums÷gn meiri hluta nefndarinnar um Ýslenska kvˇtakerfi­ sřnir, a­ hann hefur ■vÝ mi­ur ekki kynnt sÚr mßli­ nˇgu vel. Ůessir menn komast a­ ■eirri ni­urst÷­u, a­ upphafleg ˙thlutun aflaheimilda ß ═slandsmi­um hafi veri­ ˇsanngj÷rn. Minni hluti nefndarinnar lei­ir hins vegar r÷k a­ ■vÝ, a­ Ý hinni upphaflegu ˙thlutun hafi ßkvŠ­i mannrÚttindasam■ykktar Sameinu­u ■jˇ­anna gegn ˇe­lilegri mismunun ekki veri­ brotin. Ůess vegna telur minni hlutinn, a­ dˇmar HŠstarÚttar ═slands um kvˇtakerfi­ standist.

Hvernig var upphafleg ˙thlutun?

┴greiningur meiri hluta og minni hluta mannrÚttindanefndarinnar snřst ekki um hagfrŠ­ikenningar e­a lagabˇkstaf, heldur si­fer­ileg efni. Forsagan er ÷llum ═slendingum kunn. ═ ßrslok 1983 voru fiskistofnar ß ═slandsmi­um a­ hruni komnir vegna ofvei­i. Takmarka var­ sˇkn Ý ■ß. Ţmsar fyrri tilraunir til ■ess h÷f­u mistekist. Ůess vegna var a­ rß­i fiskihagfrŠ­inga, forystu ˙tger­armanna og annarra tekinn sß kostur a­ takmarka sˇknina vi­ ■ß, sem gert h÷f­u ˙t ß tÝmabilinu frß 1. nˇvember 1980 til 31. oktˇber 1983. Ůeir fengu aflaheimildir Ý hlutfalli vi­ afla sinn ß ■essu tÝmabili. Ůetta fyrirkomulag gilti fyrst a­eins um botnfisk (■orsk og fleiri tegundir), en me­ l÷ggj÷f ßri­ 1990 var­ kvˇtakerfi­ altŠkt og gilti eftir ■a­ um alla fiskistofna ß ═slandsmi­um.

Efnisleg mismunun

Takmarka var­ a­ganginn a­ mi­unum, og hann var takmarka­ur vi­ ■ß, sem ■egar h÷f­u nřtt sÚr a­ganginn og fjßrfest Ý skipum, vei­arfŠrum og eigin ■jßlfun og ßhafnar sinnar. Ůetta var e­lilegt. Ůeir ßttu allt Ý h˙fi. Hef­u ■eir ekki fengi­ a­ sŠkja mi­in ßfram, ■ß hef­i fjßrfesting ■eirra or­i­ ver­laus me­ einu pennastriki. Afkomuskilyr­um ■eirra hef­i veri­ stˇrlega raska­ og a­ ˇsekju. Hinir, sem h÷f­u ekki nřtt sÚr ˇtakmarka­an a­gang fyrri ßra, t÷pu­u engu ÷­ru en innantˇmum rÚtti til a­ vei­a fisk, sem var ß ■rotum s÷kum ofvei­i. Ůetta vir­ist meiri hluti mannrÚttindanefndarinnar Ý Genf ekki skilja ˇlÝkt minni hlutanum. Íll ˙thlutun takmarka­ra gŠ­a felur Ý sÚr mismunun. A­alatri­i­ um hina upphaflegu ˙thlutun aflaheimilda ß ═slandsmi­um er, hvort s˙ mismunun hafi veri­ efnisleg. ╔g segi hiklaust jß, ■vÝ a­ h˙n var fˇlgin Ý ■vÝ a­ taka tillit til ßunninna hagsmuna ■eirra, sem stunda­ h÷f­u vei­ar. Ůeirra afkomuskilyr­um var ekki raska­ um of.

Menn keyptir ˙t e­a reknir ˙t

Til voru ■ˇ ■eir, sem s÷g­u ß sÝnum tÝma, a­ sanngjarnara hef­i veri­ a­ ˙thluta aflaheimildum Ý opinberu uppbo­i. Ůeir ˙tger­armenn einir hef­u ■ß haldi­ ßfram vei­um, sem hef­u haft bolmagn til a­ kaupa aflaheimildir af rÝkinu. Ůetta hef­i veri­ ˇsanngjarnt. Me­ henni hef­i sß hˇpur, sem ekki hef­i geta­ keypt sÚr aflaheimildir, horft upp ß lÝf sitt lagt Ý r˙st. Hitt var hyggilegra, sem einmitt var gert, a­ afhenda ÷llum, sem stundu­u vei­ar, aflaheimildir ˇkeypis og leyfa sÝ­an ■eim, sem betri h÷f­u afkomuna, a­ kaupa smßm saman ˙t hina. Ůannig undu allir vi­ sitt. Allir grŠddu. Enginn ska­a­ist. Menn voru ■ß keyptir ˙t ˙r ˙tger­ Ý frjßlsum vi­skiptum Ý sta­ ■ess a­ vera reknir ˙t me­ valdbo­i.

Hva­ um hina?

Ůß vaknar au­vita­ spurning, sem borin var upp vi­ mannrÚttindanefndina: Hva­ um ■ß, sem ekki h÷f­u stunda­ vei­ar ß upphaflega vi­mi­unartÝmanum, en vilja n˙ hefja vei­ar? Svari­ er, a­ enginn bannar ■eim a­ hefja vei­ar. Ůeir ver­a a­eins a­ kaupa sÚr aflaheimildir. Til er or­inn ver­mŠtur rÚttur, einmitt vegna ■ess a­ hann er takmarka­ur. Hann var ß­ur ver­laus, af ■vÝ a­ hann var ˇtakmarka­ur. Ůa­ var erfi­ara og ˇsanngjarnara a­ banna m÷nnum a­ halda ßfram vei­um, sem ■eir h÷f­u stunda­ lengi, en a­ banna ÷­rum m÷nnum a­ hefja vei­ar, sem ■eir h÷f­u aldrei stunda­. Aldarfjˇr­ungur er n˙ auk ■ess li­inn frß upphaflegri ˙thlutun. Aflaheimildir hafa gengi­ kaupum og s÷lum. Langflestir handhafar hafa keypt ■Šr. Ekki ver­ur aftur sn˙i­. Kvˇtakerfi­ hefur reynst ═slendingum vel, hva­ sem lÝ­ur ums÷gn meiri hluta mannrÚttindanefndarinnar Ý Genf. Hann sřnir, a­ vi­ ■urfum a­ kynna kerfi­ betur erlendis.

FrÚttabla­i­ 29. jan˙ar 2008.á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband