Svör til Kristjóns Kormįks į Fréttablašinu

Ég fę oft skrżtin bréf, en žaš, sem ég fékk į laugardagskvöldiš 30. nóvember, var lķklega eitt hiš skrżtnasta, sem ég hef fengiš lengi. Kristjón Kormįkur Gušjónsson, sem var į DV, en er nś kominn į Fréttablašiš, skrifaši kl. 22:32:

Heill og sęll Hannes. Hef samband viš žig frį Fréttablašinu. Ég tók eftir aš Gunnar Smįri Egilsson var aš gagnrżna žaš haršlega aš žś vęriri [svo] skrifa dóm um bók Ųygard. Gunnar Smįri segir: „Mogginn fékk Hannes Hólmstein til aš skrifa ritdóm um Ķ vķglķnu ķslenskra fjįrmįla, bók Svein Harald Ųygard um Hruniš sem Hannes og félagar bjuggu til. Hannes var ekki hrifinn af bókinni.“ Nokkur fjöldi tekur undir meš honum ķ žeirri gagnrżni. Mig langaši aš senda žér lķnu og spyrja hvaš žér finnst um žennan mįlfutning [svo]. Žį liggur beinast viš aš spytja [svo] hvort žś sért vanhęfur til aš fjalla um verkiš? Žś ert til dęmis mjög góšur vinur Davķšs, fyrrverandi sešlabankastjóra, og um žaš hefur veriš fjallaš ķ fjölmišlum og žį vitnaš ķ verk Ųygard um aš örlög Ķslands hafi til dęmis rįšist į fundi bankastjóra heima hjį Davķš. Ķ ljósi tengsla žinna er žį ekki frekar óheppilegt aš žś skrifir dóm um verkiš sem er sķšan birt ķ blaši sem vinur žinn, ritstjóri og fyrrverandi sešlabankastjóri stżrir? Nś er ég bśinn aš lesa dóminn, en ķ styttra mįli, hvaš finnst žér helst vanta ķ verkiš og eins, hvaš er vel gert? Vęri afar žakklįtur ef žś hefšir tök į aš svara žessu, hvort sem žaš vęri skriflega eša ķ gegnum sķma. Kvešjur góšar, Kristjón Kormįkur

Ég hlżt aš svara žessu svo:

Žaš hefur alveg fariš fram hjį mér, ef Gunnar Smįri Egilsson er oršinn einhver yfirdómari um žaš, hverjir mega og hverjir mega ekki skrifa ritdóma ķ Morgunblašiš. Ég višurkenni hins vegar, aš hann er alger afreksmašur ķ žvķ aš setja blöš į höfušiš, og skiptir žį ekki mįli, hvort er góšęri eša kreppa. Honum tókst til dęmis aš tapa sjö milljöršum króna fyrir Jóni Įsgeiri Jóhannessyni į Nyhedsavisen ķ Danmörku og skapa fjandsamlegt andrśmsloft ķ garš Ķslendinga į Noršurlöndum, eins og lesa mį um ķ bók nokkurra danskra blašamanna, Alt går efter planen, Žaš er allt į įętlun. Ég višurkenni lķka, aš Gunnar Smįri er afkastamašur į skošanir ekki sķšur en gjaldžrot. Einn daginn er hann leigupenni aušjöfranna meš fimm milljónir króna į mįnuši, annan daginn hefur hann forystu um Sósķalistaflokk, sem ętlar aš leggja alla aušjöfra aš velli meš ofursköttum. Einn daginn er hann ķ mśslimafélagi Ķslands, annan daginn vill hann, aš Ķsland gangi ķ Noreg sem 21. fylkiš. Einn daginn hleypur hann frį ógreiddum launum starfsfólks sķns, annan daginn er hann skyndilega oršinn verkalżšsforkólfur. Hvaš kemur nęst?

Ég skal hins vegar reyna aš svara žér efnislega. Gunnar Smįri Egilsson segir, aš viš höfum bśiš til hruniš. Žetta er enn frįleitara en žęr skošanir, sem žessi landsfręgi blašafellir hefur sett fram um żmislegt annaš og getiš er hér aš ofan. Bankahruniš ķslenska var angi af hinni alžjóšlegu fjįrmįlakreppu, sem skall fyrr og haršar į Ķslandi en öšrum löndum, af žvķ aš viš vorum óvarin, ein og óstudd og įttum ekki lengur neina volduga vini. Bankar um allan heim įttu ķ miklum erfišleikum meš aš afla sér lausafjįr og hefšu margir falliš, hefši bandarķski sešlabankinn ekki hlaupiš undir bagga meš sešlabönkum żmissa landa, žar į mešal ķ Svķžjóš og Sviss. Eitt rannsóknarefni mitt var: Hvers vegna fengu žessi rķki ašstoš, sem Ķslandi var neitaš um? Ég reyni eftir megni aš svara žeirri spurningu ķ skżrslum, sem ég skrifaši, fyrst fyrir New Direction ķ Brüssel, sķšan fyrir fjįrmįlarįšuneytiš į Ķslandi. Annaš rannsóknarefni mitt var: Hvers vegna beittu Bretar žessari hörku ķ višureign viš Ķslendinga, en til dęmis ekki Žjóšverjar, žótt ašferšir viš innlįnasöfnun ķslenskra banka vęru hinar sömu ķ bįšum löndunum? Ég sżni fram į žaš ķ skżrslum mķnum, aš žessi harka var tilefnislaus, og varpa fram tilgįtu um, hvaša stjórnmįlahvatir liggi henni aš baki.

Sś stašreynd, aš ég sat ķ bankarįši Sešlabankans ķ įtta įr og er ķ góšu sambandi viš sešlabankastjórana fyrrverandi, žį Davķš Oddsson og Ingimund Frišriksson, og var ķ góšu sambandi viš Eirķk Gušnason, sem nś er žvķ mišur lįtinn, aušveldar mér einmitt aš dęma um bók Ųygards, en torveldar ekki, žvķ aš ég var nįlęgt atburšunum og žekki til žeirra, en ekki fjarlęgur žeim. Til dęmis segir Ųygard frį fundi, sem haldinn var heima hjį Davķš Oddssyni voriš 2006. Ég hef rętt viš alla žį, sem voru į fundinum, og hef frįsögn mķna af honum eftir žeim öllum. Ųygard veit ekki, hvaš hann er aš tala um, žegar hann vķkur aš žessum fundi. Žar var ekki minnst einu orši į innlįnasöfn bankanna eša Icesave-reikningana. Og eftir žennan fund fóru bankarnir ķ žaš aš reyna aš lengja ķ lįnalķnum, žótt žaš gengi misjafnlega vel.

Žś segist hafa lesiš ritdóm minn. Žį ęttir žś ekki aš žurfa aš spyrja mig, hvaš sé vel gert ķ bók Ųygards og hvaš sé mišur vel gert. Žaš kemur žar skżrt fram. En ég get endurtekiš žaš hér. Ųygard er bersżnilega hlżtt til Ķslendinga og hefur lagt sig fram ķ starfinu sem sešlabankastjóri, og fyrir bókina hefur hann talaš viš fjölda manns (žótt furšulķtiš sé į žvķ aš gręša). Hann hefur lķka rétt fyrir sér um žaš, aš varnargaršshugmyndin (ring fencing) var mjög mikilvęg: aš verja rķkiš og žjóšina meš varnargarši (neyšarlögunum) og lįta hinn erlenda hluta bankanna sigla sinn sjó. Ųygard vildi eflaust vel. En hann endurtekur żmsar missagnir um hruniš, eins og ég bendi į, mešal annars af ókunnugleika į ķslenskum ašstęšum. Žaš sést lķka į listanum um višmęlendur ķ lok bókar hans, aš hann hefur talaš viš marga ķ Hrunmangarafélaginu, sem ég kalla svo. Žaš er fólk, sem taldi sig vanmetiš fyrir bankahruniš, en spratt žį upp og ętlaši aš gera sér mat śr bankahruninu og sagši: Nś get ég. En žaš fór fyrir Hrunmangarafélaginu eins og Hörmangarafélaginu foršum, aš žaš hefur ašallega selt gallaša vöru, og fór žaš hinar hįšulegustu hrakfarir ķ Icesave-deilunni og ķ žingkosningunum 2013. Skżringar žess į bankahruninu standast ekki skošun.

Ég skal nefna nokkur dęmi.

  1. Sagt er, aš bankahruniš hafi oršiš vegna nżfrjįlshyggju og óšakapķtalisma. En bankar ķ mörgum frjįlsari hagkerfum féllu ekki, og Ķsland var sķšur en svo meš frjįlsara hagkerfi en grannlöndin.
  2. Sagt er, aš bankahruniš hafi oršiš vegna gallašs regluverks. En regluverkiš į fjįrmįlamörkušum var hiš sama į Ķslandi og ķ öšrum ašildarrķkjum EES.
  3. Sagt er, aš ķslenska bankakerfiš hafi veriš oršiš of stórt. En hafa veršur ķ huga, aš žaš var 7,4 sinnum landsframleišsla, en bankakerfiš į Kżpur įttföld landsframleišsla, ķ Sviss tķföld landsframleišsla og ķ Skotlandi tólfföld landsframleišsla.
  4. Sagt er, aš bankahruniš hafi oršiš vegna śtženslu bankanna. En bankar ženjast ekki śt af sjįlfum sér, heldur af žvķ aš žeim tekst aš afla sér višskiptavina, sem vilja żmist lįna žeim fé eša taka fé aš lįni frį žeim. „It takes two to tango.“ Aušvitaš hegšušu ķslensku bankarnir sér glannalega og tóku allt of mikla įhęttu, sérstaklega ķ ljósi žess aš sś įhętta gat fęrst yfir į saklaust fólk, sparifjįreigendur og allan almenning ķ landinu. En žaš tókst einmitt meš varnargaršshugmyndinni aš minnka įhęttuna fyrir almenning: dreginn var varnarhringur ķ kringum rķkissjóš, greišslumišlunina og sparifjįreigendur, en kröfuhafar bankanna og hluthafar ķ žeim voru lįtnir sęta afgangi.
  5. Sagt er, aš eignasöfn ķslensku bankanna hafi veriš lakari en hlišstęš eignasöfn erlendra banka. Žeir Įsgeir Jónsson og Hersir Sigurgeirsson komast aš annarri nišurstöšu ķ vandašri bók um mįliš, og ein vķsbending er sterk: Žeir bankar ķ eigu Ķslendinga, sem geršir voru upp sęmilega ešlilega erlendis, Heritable og KSF ķ Bretlandi, įttu ķ raun og veru fyrir skuldum. Žeir voru ekki gjaldžrota.
  6. Sagt er, aš ķslensk stjórnvöld hafi veriš andvaralaus. Žaš į aš minnsta kosti ekki viš um Sešlabankann, žar sem ég žekkti til. Sešlabankastjórarnir žrķr vörušu hvaš eftir annaš viš śtženslu bankanna, žar sem ķslenska rķkiš hefši ekki burši til žess aš bjarga žeim, ef illa fęri. Žeir fengu Andrew Gracie, sérfręšing Englandsbanka, til aš gera skżrslu um mįliš ķ febrśar 2008, og ķ kyrržey undirbjuggu žeir varnargaršshugmyndina, jafnframt žvķ sem žeir reyndu aš śtvega lausafé frį śtlöndum, en komu nįnast alls stašar aš lokušum dyrum. Össur Skarphéšinsson višurkenndi einmitt ķ yfirheyrslum hjį Rannsóknarnefnd Alžingis, aš Davķš Oddsson varpaši fram varnargaršshugmyndinni į hinum fręga rķkisstjórnarfundi 30. september 2008. En Össur og ašrir rįšherrar Samfylkingarinnar mįttu ekki heyra į neitt minnst, sem Davķš sagši, svo aš Sešlabankinn varš aš kaupa flugvél undir sérfręšinga JP Morgan, sem sannfęršu žį loks um varnargaršshugmyndina ašfaranótt 6. október. Starfsfólk Sešlabankans og višskiptarįšuneytisins vann žį dag og nótt og stóš sig frįbęrlega.

En nś langar mig til aš spyrja žig, Kristjón Kormįkur, sem blašamann: Skiptir engu mįli ķ žķnum huga, aš Ųygard var settur sešlabankastjóri žvert į skżrt įkvęši stjórnarskrįrinnar um, aš embęttismenn skyldu vera ķslenskir rķkisborgarar? Skiptir engu mįli, aš skipulögš var fjölmišlaherferš eftir bankahruniš gegn žeim einu, sem höfšu varaš viš og gert rįšstafanir, sem voru sešlabankastjórarnir og ašstošarfólk žeirra? Er žaš ekki ósanngjarnt ķ ljósi sögunnar? Skiptir ekki mįli, aš Bandarķkjamenn neitušu okkur um ašstoš, sem ašrar Noršurlandažjóšir žurftu og fengu? Skiptir ekki mįli, aš Bretar felldu sķšasta bankann, sem stóš eftir, Kaupžing, meš žvķ aš loka dótturfélaginu ķ Lundśnum, en viš žaš röknušu upp samningar, svo aš Kaupžing gat ekki haldiš įfram rekstri? Skiptir ekki mįli, aš Bretar beittu hryšjuverkalögum aš óžörfu į Ķslendinga? Af hverju hafa blašamenn eins og žś ekki flutt neinar fréttir af nišurstöšum ķ skżrslu minni um, hvers vegna Bandarķkjamenn neitušu okkur um ašstoš og hvers vegna Bretar lokušu KSF (sem var alls ekki gjaldžrota) og hvers vegna žeir beittu hryšjuverkalögunum? Af hverju hafiš žiš flutt sįralitlar fréttir af žvķ, hversu grįtt ķslensku bankarnir voru leiknir į Noršurlöndum eftir bankahruniš?


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband