Hva­ sag­i Úg Ý Ljubljana?

IMG_9520╔g sˇtti rß­stefnu Ý Lj˙bljana, h÷fu­borg SlˇvenÝu, dagana 13.-15. nˇvember. H˙n hÚt äSkuggahli­ tunglsinsô og var um minningar ■eirra ■jˇ­a Mi­- og Austur-Evrˇpu, sem lentu undir stjˇrn komm˙nista eftir seinni heimsstyrj÷ld. Fyrirlestur minn var um, hvernig raddir fˇrnarlambanna fengju a­ heyrast. Eins og Elie Wiesel sag­i, drepur b÷­ullinn alltaf tvisvar, Ý seinna skipti­ me­ ■÷gninni. ╔g benti ß, a­ komm˙nisminn vŠri ekki fordŠmdur eins skilyr­islaust og nasisminn, ■ˇtt til ■ess vŠri full ßstŠ­a: hungursney­ir af mannav÷ldum, fj÷ldamor­, nau­ungarflutningar ■jˇ­flokka, rekstur ■rŠlab˙­a, ˇgnarstjˇrn og eymd.

╔g reifa­i sex rß­ til a­ rj˙fa ■÷gnina. Hßskˇlar, sÚrstaklega fÚlags- og hugvÝsindadeildir, hef­u veri­ herteknir af vinstrim÷nnum. Ůess vegna ■yrfti a­ b˙a frjßlslyndum frŠ­im÷nnum athvarf og a­st÷­u Ý sjßlfstŠ­um stofnunum. ═ annan sta­ yr­i a­ tryggja, a­ nemendur Ý skˇlum fengju frŠ­slu um ˇdŠ­i allra alrŠ­issinna, ekki sÝ­ur komm˙nista en nasista. Ekki mŠtti til dŠmis ■egja um ■a­, a­ StalÝn hef­i veri­ bandama­ur Hitlers fyrstu tv÷ styrjaldarßrin. ═ ■ri­ja lagi ■yrfti a­ reisa minnismerki og reka s÷fn eins og hi­ merkilega safn Ý Varsjß um uppreisnina 1944. ═ fjˇr­a lagi Štti a­ ˇgilda alla ■ß opinberu vi­urkenningu, sem valdsmenn ˙r r÷­um komm˙nista hef­u vÝ­a hloti­. Myndastyttur af BerÝa vŠru jafnˇe­lilegar og af Himmler, svo a­ ekki sÚ minnst ß g÷tun÷fn og hei­ursmerki. ═ fimmta lagi ■yrfti a­ halda reglulega rß­stefnur til a­ kynna forvitnilegar rannsˇknir. Til dŠmis hef­i prˇfessoráFrank Dik÷tter varpa­ ljˇsi ß ˇgnarstjˇrn Maˇs Ý KÝna Ý ■remur stˇrfrˇ­legum bˇkum, ogáSvartbˇk komm˙nismans hef­i marka­ tÝmamˇt ßri­ 1997.

═ sj÷tta lagi ■yrfti a­ gera v÷ndu­ rit um alrŠ­isstefnuna a­gengileg a­ nřju, jafnt ß prenti og ß netinu, eins og Almenna bˇkafÚlagi­ ß ═slandi beitti sÚr fyrir me­ Safni til s÷gu komm˙nismans, en ■egar hafa tÝu rit birst Ý ■eirri ritr÷­. ┴ ■essu ßri koma ˙t ■rj˙ rit, FramtÝ­ smß■jˇ­anna: Erindi ß ═slandi og ÷­rum Nor­url÷ndum 1946-1948 eftir norska skßldi­ Arnulf ěverland, Gu­inn sem brßst eftir sex rith÷funda, ■ar ß me­al Arthur Koestler, AndrÚ Gide og Ignazio Silone, og Til varnar vestrŠnni menningu: RŠ­ur sj÷ rith÷funda 1950-1958, en h÷fundar eru Tˇmas Gu­mundsson, Gunnar Gunnarsson, Kristmann Gu­mundsson, sÚra Sigur­ur Pßlsson Ý Hraunger­i, Gu­mundur G. HagalÝn, sÚra Sigur­ur Einarsson Ý Holti og DavÝ­ Stefßnsson frß Fagraskˇgi.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 17. nˇvember 2018.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband