ŮrÝr hugsjˇnamenn gegn alrŠ­i

L÷ngum var eitt helsta ßtakamßl ß ═slandi, hvort hÚr skyldi taka upp sameignarskipulag eins og Ý rÝki StalÝns. Fj÷lmennur og ßhrifamikill hˇpur bar­ist fyrir ■vÝ me­ rausnarlegum stu­ningi herranna Ý Kreml. ËlÝkt ■vÝ sem ger­ist ß ÷­rum Nor­url÷ndum var hann voldugasti hˇpurinn Ý verkalř­shreyfingunni, og hann rÚ­ lÝka um skei­ langmestu Ý menningarlÝfinu.

Nˇgir ur­u til a­ frŠ­a ═slendinga um alrŠ­isstefnu nasista, ekki sÝst eftir a­ ■eir bi­u ˇsigur Ý strÝ­i. En ■rÝr hugsjˇnamenn tˇku a­ sÚr a­ kynna veruleikann a­ baki ßrˇ­ri komm˙nista.

Lßrus Jˇhannesson hŠstarÚttarl÷gma­ur var al■ingisma­ur Sey­fir­inga og ßtti Prentsmi­ju Austurlands. ┴ri­ 1949 fÚkk hann mßlsnillinginn Jˇn Sigur­sson frß Kalda­arnesi til a­ ■ř­a dŠmis÷gu Orwells um r˙ssnesku byltinguna, Animal Farm, sem hlaut ■ß nafni­ FÚlagi Napˇleon, en hefur sÝ­ar veri­ k÷llu­ DřrabŠr. Lßrus bŠtti um betur, ■vÝ a­ 1951 gaf hann ˙t eigin ■ř­ingu ß bˇk VÝktors Kravtsjenkos, sem fl˙i­ haf­i frß Rß­stjˇrnarrÝkjunum 1944, ╔g kaus frelsi­. Ůř­ingin var sannkalla­ ■rekvirki, enda bˇk Kravtsjenkos 564 bla­sÝ­ur, ■ˇtt lŠsileg sÚ.

Tveir ungir vinir, l÷gfrŠ­ingarnir Geir HallgrÝmsson og Eyjˇlfur Konrß­ Jˇnsson, stofnu­u bˇka˙tgßfuna Stu­laberg, sem gaf ˙t ■rj˙ ÷ndvegisrit um komm˙nismann. ┴ri­ 1950 kom ˙t Gu­inn sem brßst, ■ar sem sex menntamenn segja frß vonbrig­um sÝnum me­ komm˙nismann, ■ar ß me­al Nˇbelsver­launahafinn AndrÚ Gide og rith÷fundarnir kunnu Arthur Koestler, Ignazio Silone og Richard Wright. Er bˇkin me­ afbrig­um vel skrifu­. ┴ri­ 1951 kom ˙t hrollvekja Orwells um alrŠ­isskipulag, NÝtjßn hundru­ ßttatÝu og fj÷gur, sem i­ulega er talin merkasta skßldsaga tuttugustu aldar. ┴ri­ 1952 kom ˙t Bˇndinn eftir ValentÝn Gonzßlez, sem veri­ haf­i frŠgur herforingi Ý li­i lř­veldissinna Ý spŠnska borgarastrÝ­inu, en sÝ­an seti­ Ý ■rŠlab˙­um StalÝns. Er h˙n fj÷rlega skrifu­ bˇk um miklar mannraunir.

Ůessir ■rÝr hugsjˇnamenn, Lßrus, Geir og Eyjˇlfur Konrß­, eiga hei­ur skilinn. ═ kalda strÝ­inu b÷r­ust ■eir hinni gˇ­u barßttu.

(Frˇ­leiksmoli Ý Morgunbla­inu 3. mars 2018.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband