S÷kudˇlgar og blˇrab÷gglar

crop_500x_752160.jpgRŠkileg rannsˇkn hlřtur a­ fara fram ß a­draganda Ýslenska bankahrunsins, eins og DavÝ­ Oddsson kraf­ist ß Vi­skipta■ingi ß d÷gunum. Erfitt er a­ fela hana Ýslenskum m÷nnum vegna nßvÝgis og tengsla. Ef rannsˇknin lei­ir Ý ljˇs l÷gbrot, mist÷k e­a stˇrfellt og vÝtavert gßleysi, ■ß ber a­ breg­ast vi­ samkvŠmt ■vÝ, h÷f­a mßl gegn l÷gbrjˇtum og vÝkja ■eim, sem mist÷k ger­u e­a voru sekir um gßleysi. Eftir slÝka rannsˇkn geta kjˇsendur lÝka meti­ ßbyrg­ stjˇrnmßlamanna, fremur en vi­ Šsingar sÝ­ustu vikna.

Hins vegar gleymist, a­ ÷rlagavaldar hrunsins voru flestir utan landsteina. Lßnsfjßrkreppan er al■jˇ­leg. VÝ­a hafa bankar og a­rar fjßrmßlastofnanir řmist komist Ý ■rot e­a veri­ ■jˇ­nřttar beint og ˇbeint. ═ ÷­ru lagi brßst samningurinn um EES: Se­labankar Ý ÷­rum EES-l÷ndum vildu ekki li­sinna ═slendingum, ■egar ß reyndi, ■ˇtt ■etta hef­i ßtt a­ vera eitt efnahagssvŠ­i. ═ ■ri­ja lagi ger­i Gordon Brown endanlega ˙t af vi­ Ýslensku bankana, ■egar hann beitti l÷gum um hry­juverkavarnir til a­ st÷­va starfsemi ■eirra Ý Bretlandi og setti fjßrmßlarß­uneyti­, se­labankann og Landsbankann ß lista um hry­juverkasamt÷k me­ Al-KaÝda.

Sumir, sem Šsingamenn nefna til s÷gu, eru frekar blˇrab÷gglar en s÷kudˇlgar. Einn blˇrab÷ggullinn er se­labankinn Ýslenski. Vitaskuld mß deila um peningastefnu hans frß 2001, en ˇvÝst er, a­ ÷nnur peningastefna hef­i afstřrt vandanum. Ekki hefur or­i­ bankahrun Ý Nřja Sjßlandi, sem fylgdi s÷mu peningastefnu. ┴kv÷r­unin um a­ leggja hlutafÚ Ý Glitni Ý sta­ ■ess a­ veita honum lßn hefur einnig veri­ nefnd. H˙n var ßkv÷r­un rÝkisstjˇrnarinnar, ekki se­labankans. En ■eir, sem sko­a­ hafa mßli­, vita, a­ ˇ­s manns Š­i hef­i veri­ a­ lßna bankanum 80 milljar­a af almannafÚ.

Ůß segja sumir, a­ se­labankinn Ýslenski hafi vanrŠkt a­ standa v÷r­ um fjßrmßlalegan st÷­ugleika. En DavÝ­ Oddsson vara­i hva­ eftir anna­ vi­ miklum skuldum bankanna erlendis sÝ­ustu tv÷ ßrin fyrir bankahruni­, ■ˇtt hann gŠti au­vita­ ekki tala­ ß ■ann veg opinberlega og leitt yfir ■ß ßhlaup. ╔g get sjßlfur bori­ vitni um ˇtal vi­varanir og ßbendingar DavÝ­s, auk ■ess sem nŠg ÷nnur g÷gn eru til um ■au.

Annar blˇrab÷ggullinn er ═slendingar sjßlfir. Sagt er, a­ ■eir hafi eytt of miklu. Velmegun ■eirra hafa veri­ Ý krafti grei­slukorta. Ůetta er hŠpi­. ═slendingar sp÷ru­u talsvert meira en a­rar ■jˇ­ir ß tveimur svi­um. Ůeir ßttu flestir h˙snŠ­i sitt sjßlfir og greiddu hßtt hlutfall launa Ý lÝfeyrissjˇ­i. Ůess vegna var ekki ˇe­lilegt, a­ ■eir notu­u afganginn af tekjunum til a­ njˇta lÝfsins. Hef­u bankarnir lßti­ sÚr nŠgja ˙tlßn hÚr ß landi, ■ß hef­u ■eir ekki hruni­.

HÚr er komi­ a­ hinum Ýslenska ■Štti bankahrunsins og ver­ugu rannsˇknarefni. ═slensku bankarnir h÷f­u teki­ stˇr lßn erlendis Ý ■vÝ skyni a­ endurlßna nokkrum Ýslenskum au­j÷frum. Hvernig stendur ß ■vÝ, a­ ■essir au­j÷frar gßtu safna­ Ý b÷nkunum ■˙sund milljar­a skuldum, sem ■eir notu­u ekki a­eins Ý lystisnekkjur sÝnar og einka■otur, heldur lÝka Ý margvÝsleg kostna­ars÷m Švintřri erlendis? Hvers vegna veittu fj÷lmi­lar, embŠttismenn og stjˇrnmßlamenn ■eim ekki a­hald?

FrÚttabla­i­ 12. desember 2008. (Myndin vi­ greinina er af einka■otu Jˇns ┴sgeirs Jˇhannessonar, sem er merkt 101 eins og lystisnekkja hans. H˙n er tekin af frÚttaskřringavefnum amx.)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband