Lei­togi sem ekki brßst

bjarnibenediktssonDr. Bjarni Benediktsson, sem hef­i or­i­ hundra­ ßra 30. aprÝl 2008, var einn merkasti stjˇrnmßlama­ur ═slendinga ß tuttugustu ÷ld. Hann var lagaprˇfessor, ß­ur en hann hˇf stjˇrnmßla■ßttt÷ku, og setti fram sterk, lagaleg r÷k fyrir sambandsslitunum vi­ Dani 1944, sem voru okkur nau­synleg Ý ˇvissu og umrˇti strÝ­sins. Ůß ■egar studdist Ëlafur Thors, lengst allra lei­togi sjßlfstŠ­ismanna, mj÷g vi­ rß­ hans. Bjarni var borgarstjˇri Ý ReykjavÝk 1940-1947, ■egar erlendir hermenn dv÷ldust hÚr tug■˙sundum saman og geipilegur h˙snŠ­isskortur var Ý bŠnum. RÚ­ hann fram ˙r m÷rgum erfi­um verkefnum af r÷ggsemi og ßtti drj˙gan ■ßtt Ý vi­gangi hitaveitu ReykjavÝkur, ■ˇtt Winston Churchill ■akka­i sÚr hugmyndina a­ henni Ý Šviminningum sÝnum, og hafa raunar fleiri sÝ­an vilja­ ■ß Lilju kve­i­ hafa.

Eitt vandasamasta verkefni Bjarna Benediktssonar var, ■egar hann ger­ist utanrÝkisrß­herra 1947. ┴ttu ═slendingar a­ halda fast vi­ Švarandi hlutleysi landsins, sem lřst haf­i veri­ yfir eftir fullveldi­ 1918? E­a ganga til li­s vi­ a­rar frjßlsar ■jˇ­ir? Bjarni haf­i Ý upphafi hika­ vi­ a­ svara. En honum var ljˇst, a­ ═slendingar h÷f­u Ý raun horfi­ frß hlutleysisstefnunni me­ samstarfinu vi­ breska hernßmsli­i­, en ■a­ var sÝ­an sta­fest opinberlega me­ herverndarsamningnum vi­ BandarÝkjamenn 1941. Ůjˇ­inni var ■etta hins vegar ekki eins ljˇst eins og Bjarna, og sÝ­an voru komm˙nistar beinlÝnis andvÝgir frekari tengslum vi­ Vesturveldin. Ůeir spur­u me­ Jˇhannesi ˙r K÷tlum: SovÚt-═sland, ˇskalandi­, hvenŠr kemur ■˙?

┴ me­an Bjarni Benediktsson var utanrÝkisrß­herra, 1947-1953, skřr­i hann ˙t Ý rŠ­u og riti, hvernig utanrÝkissstefna ═slendinga hlyti a­ markast af legu landsins, a­stŠ­um Ý al■jˇ­amßlum, vonum um vi­skipti og lř­rŠ­ishugsjˇnum. Ger­ist Bjarni einna frˇ­astur ═slendinga um al■jˇ­amßl. Ůessi ßrin t÷ldu komm˙nistar Bjarna hŠttulegasta andstŠ­ing sinn og beindu spjˇtum ˇspart a­ honum. En hann stˇ­ allt af sÚr, enda haf­i hann ˇskora­ traust flokkssystkina sinna og miki­ fylgi me­ ■jˇ­inni. Hßmarki nß­u deilur um utanrÝkismßl, ■egar komm˙nistar og me­rei­arsveinar ■eirra ger­u ßrßs ß Al■ingish˙si­ 30. mars 1949 til a­ koma Ý veg fyrir, a­ Al■ingi sam■ykkti a­ild ═slands a­ Atlantshafsbandalaginu. Var ■eirri ßrßs hrundi­ af l÷greglunni og varali­i, sem tr˙na­armenn Bjarna h÷f­u skipulagt.

Bjarni var um skei­ menntamßlarß­herra, sÝ­an ritstjˇri Morgunbla­sins Ý nokkur ßr, dˇmsmßlarß­herra Ý vi­reisnarstjˇrn Ëlafs Thors og forsŠtisrß­herra frß 1963 til 1970, ■egar hann fÚll sviplega frß. Hann haf­i mj÷g beitt sÚr fyrir ■vÝ um 1950, a­ hÚr yr­i dregi­ ˙r ■rßlßtum h÷ftum og sk÷mmtunarstjˇrn, en vegna erfi­ra a­stŠ­na tˇkst ■a­ ekki sem skyldi. TÝ­arandinn var ÷ndver­ur atvinnufrelsi eins og ■vÝ, sem ■eir Ëlafur Thors og Bjarni a­hylltust, og sterk verkalř­shreyfing undir stjˇrn komm˙nista torvelda­i a­l÷gunarhŠfni hagkerfisins. ═ forsŠtisrß­herra tÝ­ sinni stjˇrna­i Bjarni af festu og sk÷rungsskap. Stjˇrnmßlasko­un hans mß best lřsa me­ ■vÝ, a­ hann hafi veri­ frjßlslyndur Ýhaldsma­ur. Frjßlslyndi hans kom fram Ý ■eim umbˇtum, sem hann beitti sÚr fyrir Ý efnahagsmßlum, en Ýhaldssemi hans Ý gŠtni og raunsŠi, ■jˇ­rŠkni, s÷gulegum ßhuga og rŠktarsemi vi­ Ýslenska tungu. Bjarni fylgdist vel me­ al■jˇ­amßlum og sag­i, a­ vir­ing smß■jˇ­a vŠri jafnan Ý ÷fugu hlutfalli vi­ mŠlgi ■eirra ß al■jˇ­avettvangi. Sjßlfur var hann forystuma­ur lÝtillar ■jˇ­ar, sem brßst ekki, ■egar ß reyndi. Hans ver­ur lengi minnst a­ gˇ­u.

FrÚttabla­i­ 2. maÝ 2008.á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband