Į öfugum enda

Euro_banknotesIndriši H. Žorlįksson, fyrrverandi rķkisskattstjóri, er andlegur leištogi žeirra, sem ekkert hafa séš jįkvętt viš hagkerfisbreytinguna frį 1991, žegar skattar voru einfaldašir og lękkašir öllum til hagsbóta. Žaš er opinbert leyndarmįl, aš Indriši reiknaši śt žęr tölur um ójafnari tekjuskiptingu vegna skattabreytinga, sem minni spįmenn ruku meš ķ fjölmišla haustiš 2006 og reyndust sķšan rangar. Ég fór yfir żmsar hępnar hugmyndir Indriša um skattamįl ķ sķšasta hefti vefritsins Stjórnmįla og stjórnsżslu, mešal annars kröfu hans um stighękkandi tekjuskatt. Hér ętla ég hins vegar aš ręša stuttlega nżjustu grein Indriša, sem vakiš hefur athygli. Hśn er um žaš, aš Ķslendingar geymi verulegt fé, į aš giska 500 milljarša króna, ķ Hollandi og Lśxemborg, en einnig ķ skattaskjólum eins og į Ermarsundseyjum, Jersey og Guernsey, og eyjum ķ Karķbahafi. Rķkiš verši aš komast ķ žetta fé.

Röng nįlgun

Indriši byrjar į öfugum enda. Hann spyr: Hvers vegna geyma Ķslendingar stórfé erlendis? Hann ętti frekar aš spyrja: Hvers vegna geyma śtlendingar ekki stórfé hér? Hvaš getum viš gert til aš laša aš fé frį śtlöndum? Hvernig eigum viš aš keppa viš Holland, Lśxemborg og önnur lönd? Svariš er einfalt: Meš žvķ aš gera skattaumhverfi fyrirtękja og fjįrmagnseigenda eins hagstętt og ķ žessum löndum. Žį žurfa ķslenskir fjįrmagnseigendur ekki aš geyma fé sitt erlendis, og žį sjį erlendir fjįrmagnseigendur sér hag ķ aš geyma fé sitt hér. Til dęmis er söluhagnašur fyrirtękja af hlutabréfum ekki skattskyldur ķ Hollandi. Indriši lętur lķka ķ ljós įhyggjur af žvķ, aš ķslenska śtrįsin hafi ekki skilaš ķslenska rķkinu verulegum skatttekjum. Žaš er rétt, en hitt hefur skilaš stórkostlegum skatttekjum, aš bankarnir eru komnir śr greipum rķkisins. Skattgreišslur žeirra voru įšur nįnast engar, af žvķ aš žeir voru jafnan reknir meš tapi, en nema nś tugum milljarša króna į įri.

Algengar meinlokur

Indriši er bersżnilega haldinn tveimur algengum meinlokum um skattamįl. Önnur er, aš skattstofnar séu nįnast óbreytilegir aš stęrš, og verkefniš sé ašeins aš afla skatttekna af žeim meš góšu eša illu. En skattstofnar er einmitt mjög breytilegir aš stęrš. Fleiri vinna til dęmis meira, ef žeir fį sjįlfir ķ sinn hlut mestallar žęr tekjur, sem vinnan skapar, ķ staš žess aš rķkiš hirši slķkar višbótartekjur nęr óskiptar, eins og Nóbelsveršlaunahafinn Edward Prescott bendir į nżśtkominni bók, Cutting Taxes to Increase Prosperity. Hin meinlokan er, aš fjįrmagniš, sem į aš skattleggja, sé óhreyfanlegt. Žaš bķši skattheimtumannanna sallarólegt eins og saušfé eftir slįtrurum. En ķ heimi hnattvęšingar og sķfellt betri fjarskiptatękni er fjįrmagniš afar kvikt. Žaš fer į svipstundu žangaš, sem žaš įvaxtast best. Verkefniš er žess vegna aš bjóša eigendum žess sem hagstęšust kjör.

Skattasamkeppni til góšs

Aukin skattasamkeppni milli rķkja veldur žvķ, aš jašarskattur einstaklinga (skatturinn sem greiddur er af hęstu višbótartekjum) hefur ķ išnrķkjunum lękkaš aš mešaltali śr 67% įriš 1980 ķ 40%. Į sama tķma hefur tekjuskattur fyrirtękja lękkaš aš mešaltali ķ sömu rķkjum śr um 50% ķ 27%. Slķk skattasamkeppni heldur ekki ašeins fjįrfrekum stjórnmįlamönnum ķ skefjum, heldur aušveldar hśn skynsamlegar fjįrfestingar einkaašila og er žannig öllum ķ hag, žegar til lengdar lętur, eins og breski hagfręšingurinn Richard Teather benti į ķ erindi į skattadegi Deloitte ķ janśar sķšastlišnum.

Einstakt tękifęri

Um žessar mundir er Evrópusambandiš meš hįskattalöndin Žżskaland og Frakkland ķ broddi fylkingar aš reyna aš torvelda skattasamkeppni. Ķrar hafa veriš įvķtašir fyrir aš bjóša fyrirtękjum lįga skatta, og Lśxemborg sér fram į aš verša aš herša reglur um fjįrmįlastofnanir. Žetta veitir Ķslendingum, sem eru utan Evrópusambandsins og óbundnir af skattareglum žess, einstakt tękifęri til aš bjóša fyrirtękjum og fjįrmagnseigendum hagstętt skattaumhverfi. Geir H. Haarde forsętisrįšherra setti žegar įriš 1979 fram hugmynd um žetta ķ bókinni Uppreisn frjįlshyggjunnar, og nefnd undir forsęti Siguršar Einarssonar ķ Kaupžingi skilaši vandašri skżrslu um mįliš ķ įrslok 2006. Hugmyndin er ekki aš veita illa fengnu fé skjól, heldur aš bjóša fjįrmagni įn skżrs heimilisfangs svo hagstęš kjör, aš žaš finni sér hér bólfestu. Ķsland getur oršiš Sviss noršursins.

Fréttablašiš 9. mars 2008. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband