Har­stjˇri kvaddur

Fidel_Castro5_croppedK˙bverski einrŠ­isherrann FÝdel Kastrˇ lřsti yfir ■vÝ 19. febr˙ar, a­ hann hef­i dregi­ sig Ý hlÚ. Eins og Ý Nor­ur-Kˇreu ganga v÷ld ■ar sy­ra Ý erf­ir, ■ˇ a­ eftirma­ur Kastrˇs sÚ ekki sonur hans, heldur brˇ­ir, Ra˙l Kastrˇ. Undir stjˇrn Kastrˇs hefur K˙ba breyst Ý sannkalla­ fßtŠktarbŠli. Landi­ er einnig l÷greglurÝki. Ůetta kemur ekki ß ˇvart. Hi­ sama ger­ist ß K˙bu og annars sta­ar, ■ar sem komm˙nistar tˇku v÷ld. Hitt er fur­ulegra, hversu margir Ýslenskir rˇttŠklingar eru vi­hlŠjendur Kastrˇs. Til dŠmis reyndi a­altalsma­ur Samfylkingarinnar Ý kosningunum 1999, MargrÚt FrÝmannsdˇttir, eitt sinn Ý K˙bufer­ a­ ganga ß fund Kastrˇs, ■ˇtt hann nennti ekki a­ taka ß mˇti henni. Sumir samkennarar mÝnir Ý Hßskˇla ═slands hafa veri­ sjßlfbo­ali­ar ß sykurekrum eyjunnar.

Fj÷ldaaft÷kur og fangab˙­ir

Strax og Kastrˇ hrifsa­i v÷ld Ý jan˙arbyrjun 1959, hˇfst blˇ­ba­. ═ tveimur stŠrstu fangelsum Havana-borgar, La Caba˝a og Santa Clara, voru m÷rg hundru­ fangar leiddir fyrir eins konar al■ř­udˇmstˇl, dŠmdir til dau­a og teknir af lÝfi. Kastrˇ haf­i lofa­ frjßlsum kosningum, en tilkynnti brßtt, a­ ■eirra ger­ist ekki ■÷rf. Lř­rŠ­issinnar, sem h÷f­u Ý fyrstu unni­ me­ honum, hurfu hver af ÷­rum ˙r stjˇrninni. Ůeir voru řmist fangelsa­ir e­a flř­u til BandarÝkjanna. Ëhß­ dagbl÷­ hŠttu a­ koma ˙t. Ofsˇknir hˇfust gegn ka■ˇlsku kirkjunni. Upplřstu mi­stÚttarfˇlki leist ekki ß blikuna. R÷sku ßri eftir byltinguna hˇfst flˇttamannastraumur til BandarÝkjanna.

K˙gunin fŠr­ist Ý aukana nŠstu ßr. Ůeir samstarfsmenn Kastrˇs, sem taldir voru luma ß sjßlfstŠ­um sko­unum, voru settir Ý fangelsi e­a skotnir. Rith÷fundarnir Heberto Padilla og Reinaldo Arenas flř­u til BandarÝkjanna. Skßldin Pedro Luis Boitel og Armando Valladares voru send Ý fangab˙­ir. Boitel vesla­ist ■ar upp og dˇ, en Valladares lif­i af, slapp til BandarÝkjanna fyrir bŠnarsta­ Mitterands Frakklandsforseta og skrifa­i frŠga lřsingu ß 22 ßra vist Ý k˙bverskum fangab˙­um, Against all Hope (Gegn allri von). Íryggisl÷gregla, sem var stofnu­ strax eftir valdat÷ku Kastrˇs, hefur nßnar gŠtur ß hugsanlegu andˇfi. ═ munni al■ř­u heitir h˙n äRau­a Gestapˇô. Ein sveit ÷ryggisl÷greglunnar hefur ■a­ hlutverk a­ drepa ˙tlaga, sem taldir eru hŠttulegir Kastrˇ. Til dŠmis var Elias de la Torriente myrtur Ý Miami og Aldo Vera Ý P˙ertˇ RÝkˇ.

Vi­skiptabann og heilsugŠsla

T÷lum blŠ­ir ekki eins og m÷nnum, en ■Šr segja sitt. Fyrsta ßratuginn undir stjˇrn Kastrˇs voru milli sj÷ og tÝu ■˙sund manns teknir af lÝfi af stjˇrnmßlaßstŠ­um og um 30 ■˙sund manns sendir Ý fangab˙­ir. Ůa­ er ekki a­ fur­a, a­ K˙bverjar hafa greitt atkvŠ­i äme­ bßtsßrunumô. Af 11 milljˇnum, sem telja sig K˙bverja, b˙a tvŠr milljˇnir erlendis. LÝklega fl˙­u fleiri fßtŠktina en k˙gunina. En sama fˇlk og telur, a­ vi­skiptabanni BandarÝkjanna ß K˙bu megi kenna um fßtŠktina, hefur jafnan haldi­ ■vÝ fram, a­ su­rŠnar ■jˇ­ir sÚu fßtŠkar vegna vi­skipta vi­ Vesturveldin. Bß­ar kenningarnar geta ekki veri­ rÚttar. ╔g hygg, a­ hin fyrri sÚ rÚtt. Frjßls vi­skipti eru ÷llum Ý hag. En vi­skiptabanni­ rŠ­ur ekki ˙rslitum um ■a­, a­ K˙ba er fßtŠktarbŠli, enda stunda K˙bverjar vi­skipti vi­ flestar Evrˇpu■jˇ­ir.

A­dßendur Kastrˇs segja, a­ heilsugŠsla hafi batna­ undir stjˇrn hans. ═ reynd er ■renns konar heilsugŠsla ß K˙bu. Ein er fyrir ˙tlenda fer­amenn, sem grei­a Ý gjaldeyri, og h˙n er prř­ileg. Ínnur er fyrir starfsmenn komm˙nistaflokksins, sem hafa ekki heldur undan neinu a­ kvarta. Hin ■ri­ja er fyrir allan almenning, og h˙n er h÷rmuleg. LŠknar og hj˙krunarfˇlk fß mj÷g lßg laun, tŠki og lyf eru af skornum skammti, sj˙krah˙s yfirfull og a­b˙na­ur vondur. Nokkrir sj˙kdˇmar, sem hefur veri­ a­ mestu ˙trřmt ß Vesturl÷ndum, svo sem berklar og holdsveiki, lßta ■ar aftur ß sÚr krŠla. Barnadau­i er lßgur, vegna ■ess a­ stjˇrnv÷ld reyna a­ halda honum ni­ri me­ ■vÝ a­ ey­a fˇstrum, sem ekki eru lÝkleg til a­ fŠ­ast heilbrig­.

Hvar er eggjakakan?

Har­neskja s˙, sem StalÝn, Maˇ og minni spßmenn eins og Kastrˇ notu­u til a­ endurskapa skipulagi­ eftir sÝnu h÷f­i, er stundum rÚttlŠtt me­ ■vÝ, a­ ekki sÚ unnt a­ baka eggjak÷ku nema me­ ■vÝ a­ brjˇta eggin. En eggjakakan er hvergi finnanleg ß K˙bu Kastrˇs. Baksturinn var til einskis.áá

FrÚttabla­i­ 22. febr˙ar 2008.á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband